Oude muziek klinkt in de Dom en vele huiskamers

Klassiek

Festival Oude Muziek Utrecht. Gehoord: 24-26/8 diverse locaties. Nog t/m 2/9. Inl: oudemuziek.nl ****

Festival Oude Muziek Utrecht begon vrijdag in de Domkerk met een donderpreek. Het festival is het grootste in zijn soort ter wereld, zei directeur Xavier Vandamme, en de bezoekersaantallen stijgen. Toch ontvangt het per 2013 geen rijkssubsidie meer, en dalen ondanks steun van het Fonds Podiumkunsten de subsidie-inkomsten met 70 procent.

Het programma vol zeventiende-eeuwse meerkorige werken van Gabrieli en Schütz was groots, met soms 18 vocale en instrumentale stemmen die ruimtelijk werden verdeeld over drie groepen in de Dom. Het Gesualdo Consort, Oltremontano en Arp Schnitger Ensemble dreigden elkaar in die ruimtelijke opstelling wel uit het oor te verliezen. Het klonk des te indrukwekkender wanneer een strakke puls werd gevonden, alsof een horizontaal gekanteld orgel het publiek weldadig omarmde.

Datzelfde publiek werd later die avond, verspreid door de binnenstad, in dertig huiskamers gestald. Zo gaf cellist Job ter Haar een informeel, vlot en vitaal gespeeld Bachrecital aan de Oudegracht: muziek in intieme kring, zoals de cellosuites waarschijnlijk bedoeld waren.

De missie van het Festival dit jaar: het in kaart brengen van de muziek die tussen Sweelinck en Bach geklonken heeft. Naar verwachting wordt Bachs Matthäus Passion onder leiding van René Jacobs zaterdag een festivalhoogtepunt.

De cantate Fürwahr van Dietrich Buxtehude bevat heerlijk smachtende strijkers, al kon de uitvoering van La Divina Armonia en Collegium Vocale der Salzburger Bachgesellschaft zondag zeker strakker. Beter in balans was Hemmt eure Tränenflut van ene 17de-eeuwse Nicolaus Bruhns, een kostbaar en spannend kleinood.

En niet alle wegen leiden naar Bach, zoals zaterdag bleek uit de levenslustige Missa Omnium Sanctorum van Jan Dismas Zelenka. Deze ‘Boheemse Bach’ verdient alleen al met dit werk een eigen erezuil. De mis danst, ruist en spettert, zeker in de virtuoze en bevlogen uitvoering van het Tsjechische Collegium 1704.

Of het festival ook volgend jaar nog wereldniveau heeft, zal afhangen van de gemeente en provincie Utrecht die dit najaar over hun subsidies beslissen.