Zoek de verschillen: doek moord broers De Witt blijkt veel gruwelijker

De naakte lichamen van de broers op de plek waar tot voor kort een kanon stond afgebeeld. Beeld Haags Historisch Museum

Een schilderij waarop de moord op de gebroeders De Witt staat afgebeeld blijkt veel gruwelijker dan tot nu toe te zien was. Tijdens de restauratie van het doek bleek dat schilder Pieter Frits de naakte lichamen van de broers had geschilderd op de plek waar tot voor kort een kanon stond afgebeeld.

Op het oorspronkelijke werk is in de verte te zien hoe de lichamen van de bestuurders worden ontdaan van hun vingers, tenen en tong, blijkt nu. De extra verflaag waarmee het kanon werd geschilderd is in de negentiende eeuw aangebracht, blijkt uit onderzoek. Waarom het oorspronkelijke tafereel werd overschilderd is niet bekend.

Daarmee wordt het verhaal niet in drie fasen, maar in vier fasen verteld, meldt het Haags Historisch Museum op Facebook.

“Links is te zien hoe de broers uit de Gevangenpoort worden gevoerd, nadat de deur is geforceerd. In het midden is te zien hoe Johan wordt doodgeschoten en Cornelis wordt uitgekleed. Rechtsboven zien we het Haagse ‘Groene Zoodje’, waarop de lichamen van de broers uiteindelijk zouden eindigen. Tijdens de restauratie bleek dat er onder het Groene Zoodje aan de rechterzijde van het schilderij oorspronkelijk iets ander te zien is geweest; op de plek waar eerst een kanon werd voorgetrokken bleek de schilder Frits de twee dode lichamen te hebben afgebeeld, terwijl de omstanders bij de broers hun vingers, tenen en tong afsneden.”

Het werk is inmiddels in oude luister hersteld en laat volgens het museum zien wat tot nu toe alleen uit prenten en geschriften kon worden afgeleid. Bekijk hier het doek vóór en na de restauratie in detail door met je muis over de foto te bewegen.


Johan en Cornelis de Witt werden op 20 augustus 1672 op een gruwelijke manier om het leven gebracht in Den Haag. Johan gold als een van de belangrijkste Nederlandse politici van zijn tijd en was een tegenstander van prinsgezinden als Cornelis Tromp. Wie er precies achter de moord zat, is niet bekend. Het doek wordt vanaf morgen getoond in Museum de Gevangenpoort in Den Haag.