Wie hier een fout maakt kan de strijd verliezen

Amerikaanse conventies zijn strakke shows met miljoenen kijkers. Correspondent Guus Valk bespreekt het draaiboek van Obama en Romney. Morgen beginnen de Republikeinen.

Het Tampa Bay Times Forum , waar de Republikeinen bijeenkomen, was gisteren gereed. Foto’s AFP en AP

Het draaiboek lag al klaar, de boodschap wordt tot op het laatste moment zorgvuldig gepolijst. De Republikeinse Conventie, deze week in de stad Tampa, in Florida, is volgens partijvoorzitter Reince Priebus strak thematisch gepland. Op de eerste dag is de boodschap: ‘we kunnen veel beter’, en op de laatste, donderdag: ‘wij geloven in Amerika’.

Maar de natuur hebben de Republikeinen niet in de hand. Tropische storm Isaac, die mogelijk als orkaan langs Florida komt, heeft het maandagprogramma weggeblazen: het begin van de conventie in de swing state werd gisteren uit voorzorg uitgesteld naar dinsdag. Nu moeten de Republikeinen hun boodschap in drie dagen vertellen. Het plan blijft dat Romney zijn nominatie op donderdag aanvaardt. Zo hoeven de 50.000 aanwezigen, onder wie 15.000 journalisten en 4.411 gedelegeerden, niet langer te blijven.

Conventies zijn te vergelijken, vatte commentator Roger Simon samen op de politieke nieuwssite Politico, met „de Oscars verslaan terwijl de enveloppen al geopend zijn”. In de vorige eeuw waren conventies nog nodig om gedelegeerden van alle staten een presidentskandidaat te laten kiezen. Maar sinds in de jaren zeventig een systeem van voorverkiezingen in alle staten werd ingevoerd, is de winnaar bij voorbaat bekend.

Dat betekent niet dat er niets meer op het spel staat bij de Republikeinen, en bij de Democraten, die tussen 4 en 6 september op hun conventie in Charlotte, North Carolina Obama als kandidaat aanwijzen. Sinds Franklin Roosevelt in 1932 met zijn acceptatiespeech rechtstreeks vanaf de conventie via de radio de huiskamers bereikte, weet elke presidentskandidaat: dit is een show voor de mensen thuis. Naar de nominatie van JohnMcCain, Romneys voorganger in 2008, keken 39 miljoen mensen op tv, een conventierecord.

De conventies brengen eerst Romney en dan Obama „drie dagen prime time-televisie om het beeld van zichzelf naar hun hand te zetten”, zegt politicoloog Darrell West, verbonden aan de denktank Brookings in Washington. „Daarom staat de partij geen enkele verrassing toe, want in de rest van de campagne halen ze nooit meer dezelfde kijkcijfers.” Van Barack Obama, zegt West, wordt verwacht dat hij iets van het vuur van 2008 terugbrengt in zijn campagne. Romney „moet zich presenteren als acceptabele kandidaat voor zowel conservatieven als kiezers in het midden.”

Romneys campagnestrategen lieten dit weekeinde doorschemeren dat hij een scherpere toon zal aanslaan dan in de afgelopen weken. De teleurstelling onder kiezers over Obama’s economische resultaten blijkt niet zo groot dat zij vanzelf vertrouwen krijgen in zakenman Romney.

Zijn register moet breder worden. Uit de sprekerslijst van de conventie blijkt al hoe hij dat denkt te bereiken. Een belangrijke rol speelt zijn vrouw Ann, de slotspreker op de eerste dag. Zij gaat vertellen over de menselijke kant van Romney. Die zien de kiezers tot nu toe niet zo, en volgens adviseurs kost hem dat steun – met name onder jonge en vrouwelijke kiezers.

Barack Obama moet tijdens de Democratische Conventie vooral werkende, blanke mannen bereiken. Met name bij deze groep kiezers ligt Obama achter op Romney, terwijl zij een belangrijk deel zijn van de zwevende, blanke middenklasse die cruciaal is voor zijn herverkiezing.

Afgaande op het programma, geeft Romney het mobiliseren van de rechtse basis voorrang. De meest conservatieve Republikeinen krijgen de beste momenten. Senator Marco Rubio spreekt vlak voor Romney, en kandidaat voor het vicepresidentschap Paul Ryan en gouverneur Chris Christie, belangrijke conservatieven, sluiten beide een dag af. Republikeinen die afstand houden tot de conservatieve Tea Party-beweging, zoals John McCain, treden op in de daluren.

Het beeld van Republikeinse eenheid dat Romney hard nodig heeft, wordt bedreigd door Afgevaardigde Todd Akin. Die wekte vorige week de afschuw van zwevende kiezers met de bewering dat vrouwen zelden zwanger raken van een „echte verkrachting”. Romney wil dat Akin zijn campagne voor een zetel in de Senaat opgeeft, maar Akin weigert. Veel Republikeinen zijn het met Akin eens. Politicoloog West: „Als abortus een gespreksonderwerp wordt op de Conventie, kan dat dramatisch uitpakken voor Mitt Romney.”

Na conventies stijgt de populariteit van een kandidaat vaak even, om na een paar weken terug te zijn op het oude peil. Maar het kan mis gaan. Met McCain kwam het niet meer goed na een spraakmakend optreden van running mate Sarah Palin op ‘zijn’ – zo goed bekeken – conventie.