Wereldkampioenen in het nauw

Twee oud-wereldkampioenen, Garry Kasparov en Boris Spassky, zijn in gevaar. Vorige week vrijdag werd Kasparov in Moskou gearresteerd voor de rechtszaal waar het vonnis over de drie vrouwen van Pussy Riot zou worden uitgesproken. Op videobeelden zie je dat hij kalm met een journalist sprak en plotseling met grof geweld door de politie uit de menigte werd geplukt en in een busje werd geduwd.

Kasparov zegt dat hij zwaar werd mishandeld. Een Russische agent heeft verklaard dat Kasparov hem tijdens de worsteling in zijn hand heeft gebeten, wat op grond van foto's en videobeelden onwaarschijnlijk lijkt.

Kasparov werd nog dezelfde dag vrijgelaten, maar de zaak is nog lang niet afgedaan. Kasparov deed aangifte wegens een illegale arrestatie en mishandeling, de agent deed aangifte op grond van de beet in zijn hand. Die laatste aangifte is ernstig, want een veroordeling kan tot een gevangenisstraf van vijf jaar leiden. Het beeldmateriaal lijkt aan de kant van Kasparov te staan, maar hij schreef zelf: „Alle bewijs van de wereld aan mijn kant zal me niet helpen in een rechtszaal in Moskou.”

Met Boris Spassky gaat het ook niet goed. In 2010 kreeg hij in Rusland een beroerte die aanvankelijk levensbedreigend leek. Dat viel mee, maar hij bleef wel linkszijdig verlamd. Hij werd teruggebracht naar Frankrijk, waar hij al tientallen jaren met zijn vrouw Marina woont, en volgde daar een revalidatieprogramma, eerst in een ziekenhuis en later thuis in Meudon.

Eind vorige week bleek hij opeens in Moskou te zijn, waar hij per telefoon een sensationeel interview gaf aan de krant Komsomolskaja Pravda. Het kwam er op neer dat er een samenzwering was om hem met hulp van Franse artsen van de buitenwereld te isoleren en langzaam te vermoorden. ‘Echte vrienden’ hadden hem gered door zijn huis binnen te dringen toen Marina even weg was, en hem mee te nemen naar de Russische ambassade in Parijs, waar hij een tijdelijk paspoort kreeg om naar Moskou te vluchten.

Een paar dagen later liet zijn zuster Iraida, die in St. Petersburg woont, weten dat ze nog deze maand haar broer had bezocht in Meudon. Volgens haar werd hij daar uitstekend verzorgd door een arts, een fysiotherapeut en drie verpleegsters. Marina, die ze al meer dan dertig jaar kende, was volgens Iraida een geweldige vrouw die alles voor haar man deed. Iraida dacht dat Boris gekidnapt was en ze vroeg zich bezorgd af waar hij was.

Ze werd vervolgens tegengesproken door een vrouwelijke official van het Veteranencomité van de Russische schaakbond, die wat modder smeet naar Marina en verder zei dat Spassky geheel vrijwillig zijn toevlucht had gezocht in een Moskouse kliniek.

Spassky’s vrouw Marina is radeloos. Franse en Russische artsen strijden om zijn lichaam. Ik moest denken aan een Franse hertog uit de 18de eeuw die op zijn ziekbed werd omringd door een stoet van lijfartsen die met veel gekrakeel allen een verschillende diagnose stelden. De hertog zei vermoeid: „Heren, ik zal u tot overeenstemming brengen.” Hij draaide zich in zijn bed om en blies de laatste adem uit.

De partij van deze week is uit het WK-jeugd in Athene, dat onlangs gewonnen is door Alexander Ipatov, een ondernemende jonge Oekraïner die behalve voor zijn eigen land ook onder de vlag van Spanje heeft gespeeld en nu voor Turkije uitkomt.

Nils Grandelius - Alexander Ipatov, WK onder 20, Athene 2012

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 Pc6 De Twee Paarden Tango. Zwartspelers houden van de stellingen na 4. Pc3 e5 of 4. d5 Pe5, maar zijn minder tevreden na 4. Pf3. 4. a3 d6 5. Pc3 g6 6. g3 Lg7 7. Lg2 0-0 8. 0-0 a6 9. d5 Met 9. b4 kon wit proberen om enig profijt te trekken van zijn vierde zet. 9...Pa5 10. Pd2 Tb8 11. b4 Na rustig spel zou de zet a3 alleen een verzwakking van de b-lijn betekenen. 11...Pxc4 12. Pxc4 Pxd5 13. Pxd5 Lxa1 14. Lh6 Lg7 15. Lxg7 Kxg7 Zwart heeft een toren en twee pionnen tegen twee stukken. Het staat ongeveer gelijk, maar zwart heeft het makkelijker, omdat zijn plan duidelijk is: de centrumpionnen naar voren gooien. 16. Dd4+ f6 17. Pc3 d5 18. Pa5 Dit is een duidelijke fout, omdat zwart nu meteen zijn c-pion in de strijd kan werpen. 18...c5 Wit heeft overzien dat hij deze pion wegens stukverlies niet kan nemen. 19. Df4 Ld7 20. Td1 b6 21. Pb3 c4 22. Pd2 e5 23. Df3 d4 Een onstuitbare stoomwals van pionnen is in beweging gekomen. 24. Pd5 Tc8 25. e4 c3 26. Pf1 Lb5 27. h4 f5 28. Tc1 Lc4 29. h5 b5 30. hxg6 hxg6 31. g4 Dg5 32. Dg3 Tfe8 33. gxf5 Dxg3 34. f6+ Kf8 35. fxg3 Lxd5 36. exd5 e4 37. d6 Een iets betere kans was 37. Lh3 met de bedoeling 38. Le6. Zwart kan dan het best een kwaliteit geven met 37...Kf7 en blijft gewonnen staan. 37...Tcd8 38. g4 e3 39. g5 e2 40. Kf2 d3

Het mooie plaatje wekt herinneringen op aan McDonnell - Labourdonnais, Londen 1834. 41. Pe3 Txe3 42. Th1 e1D+ Wit gaf op.