Topbankier in privélift

Inside JobNed. 2, 23.20-00.55 uur

David McCormick, staatssecretaris van Financiën onder Bush, knippert met zijn ogen, draait met zijn hoofd en kijkt dan opgejaagd de camera in. „Kunnen we dat ding even uitzetten?” Het is een van de hoogtepunten in Inside Job, de beste documentaire tot nu toe over de kredietcrisis. De keuzefilm van zomergast Adriaan van Dis geeft een onthullend beeld van de financiële wereld. En bovenal van de belangenverstrengeling tussen toezichthouders, bankiers, beleggers en beleidsmakers in Washington.

Charles Ferguson weet de machinaties in de financiële wereld terug te brengen tot zijn essentie. Op een toegankelijke manier schetst de filmmaker de belangrijkste krachten achter de kredietcrisis van 2008, vooral aan de hand van intrigerende interviews. We zien hoe bescheiden maatschappen op Wall Street transformeerden in beursgenoteerde bankreuzen. Hoe lobbyisten onwelgevallige regelgeving tegenhielden. Hoe complexe financiële producten buiten het toezicht werden gehouden door een kongsi van politici, economen en bankiers. En hoe vervolgens banken en beloningen excessief groeiden. Iedere Amerikaan kreeg een lening en een huis, de topman van Lehman Brothers een privélift naar zijn kantoor op de 30ste verdieping en een beloning van 430 miljoen dollar.

Na de crash en de noodhulp hoefden bankiers niets terug te betalen en werd niemand strafrechtelijk vervolgd. En de voormalige econoom van de Amerikaanse Fed die een lovend rapport schreef over IJsland? Die deed dat in opdracht van de IJslandse Kamer van Koophandel. Vergoeding: 124.000 dollar.

Jeroen Wester