Een bom van duizend kilo uit Breiviks blender

Gøren Dyvesveen, leider van het forensisch onderzoek naar de aanslagen van Breivik, sprak gisteren in Den Haag over zijn werk. „Wij hebben helaas ervaring met grote rampen.”

Het onderwerp lag „gevoelig”, en daarom was het gisteren in het auditorium van de Haagse Hogeschool niet toegestaan beeld- of geluidsopnamen te maken. Exact op het moment dat in Oslo de rechters het vonnis aan Anders Breivik begonnen voor te lezen, begon in Den Haag een presentatie over het forensisch onderzoek ná Breiviks aanslagen. Toeval, zei de organisatie van het internationale congres over forensische wetenschap. Het programma was er eerder dan de datum van het vonnis.

Politieofficier Gøren Dyvesveen betrad het eiland Utoya de zaterdagochtend na de aanslagen om het onderzoek te leiden. Het nam hem ruim een jaar lang volledig in beslag. Tijdens de rechtszaak is hij bevraagd over de werkwijze van Breivik en het letsel van zijn slachtoffers.

Alle stoffelijke overschotten kwamen in een 3D-scanner die kogels en letsel vastlegde. Met het type wapens en patronen dat Breivik gebruikte, is op gelatineblokken geschoten om de inslag te bestuderen. Zo konden hoek en afstand van de schoten op de jongeren worden bepaald. Ook maakte de forensische dienst een reconstructie van Breiviks gang over het eiland. In welke volgorde hij de jongeren neerschoot, door welke deuren hij gebouwen in- en uitliep. En hoe hij een gsm van een neergeschoten jongere pakte om zelf de politie te bellen.

De Noorse onderzoeksdienst heeft ook lang gewerkt aan reproductie van de geavanceerde bom die Breivik tot ontploffing bracht in een bestelbusje bij een regeringsgebouw in Oslo. Die bom, van duizend kilo, sloeg een krater van acht meter diep en vijf meter doorsnee. De wetenschappers werden geholpen door de foto’s die Breivik van de productie had gemaakt. Daarop was onder meer te zien dat hij blenders gebruikte om grondstoffen te mengen. De bom die de politie namaakte, werd op een militair terrein tot ontploffing gebracht. De beelden daarvan zijn vergeleken met de explosie in Oslo, gefilmd door bewakingscamera’s.

Vanuit forensisch perspectief was het eiland Utøya eigenlijk heel geschikt als ‘plaats delict’, vertelde Dyvesveen. „De kans op verstoring van de plaats delict door journalisten of anderen, was heel klein.” De politieofficier noemde het onderzoek gewoon én ongewoon. „Wij hebben helaas ervaring met grote rampen – vliegtuigen, cruiseschepen – maar hier ging het om jongeren, en dat voelde heel anders.”

Tijdens de lezing verscheen op Twitter en Teletekst Breiviks vonnis, maar niemand onderbrak Dyvesveen. Pas later zei een congresdeelnemer: „Hij heeft 21 jaar gekregen.” Dyvesveen ging er niet op in. Hij sprak de hoop uit dat Noorwegen nu kan beginnen de zaak achter zich te laten.