Voer campagne over de inhoud

Nu ook de lijsttrekker van de VVD, Mark Rutte, de tijd rijp acht om aan de verkiezingscampagne deel te nemen, kan zij het komend weekeinde voluit losbarsten. Dat mag ook wel, want al over negentien dagen worden de Nederlandse burgers geacht zich naar de stembus te begeven – de vijfde keer in elf jaar voor landelijke verkiezingen. Ook de tot nu toe grotendeels afzijdige SP-leider Emile Roemer – afgezien van een spraakmakend interview – voegt zich bij de debattanten, net als PVV-lijsttrekker Geert Wilders die zich tot nu toe beperkte tot tweets.

Hun absentie viel de overige lijsttrekkers uiteraard niet aan te wrijven, maar de campagne kan moeilijk echt op gang komen zonder de twee leiders van de partijen die volgens peilingen de grootste worden en van de partij die een doorslaggevende rol speelde bij de val van het VVD/CDA-kabinet van premier Rutte. Elke partij heeft recht op haar eigen strategie, maar het is wel zo prettig als de lijsttrekkers zich aan de kiezers tonen en de discussie aangaan.

De politiek boette gisteren toch al aan prestige in doordat de Tweede Kamerfracties niet in staat bleken om de afschaffing of bevriezing van de langstudeerboete te regelen, hoewel een overgrote parlementaire meerderheid daar voorstander van is.

De campagne kan een middel zijn om het blazoen enigszins op te poetsen. Het is daarbij wel te hopen dat het vooral de thema’s zullen zijn waar het echt om gaat, die de inhoud ervan zullen bepalen. Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) heeft de laatste dagen zo’n onderwerp in diverse vraaggesprekken onderstreept: de kosten van de zorg, inclusief de AWBZ. De essentiële vraag of marktwerking in de zorg niet eerder een averechts effect heeft gehad, hoort bijvoorbeeld op tafel te liggen. De partijen mogen het antwoord geven.

Zo’n onderwerp is ook de Europese Unie in het algemeen en de euro in het bijzonder. De toekomst van Nederland is moeilijk los te zien van het lidmaatschap van de EU, maar duidelijk is dat er partijen zijn die daar (radicaal) anders over denken. Hetzelfde geldt voor de hervormingen in de economie: het pensioenstelsel, het ontslagrecht, de woningmarkt. Juist nu de financiële crisis door ettert en de werkloosheid ook in Nederland sneller begint op te lopen, in de bouw en elders, zijn dit thema’s die ertoe doen. Het vraagt om politici die ook in verkiezingstijd de durf hebben om hardop impopulaire voorstellen te doen. De campagne zal laten zien of er zulke kandidaten zijn.