The Boss overwon alles, maar buigt nu het hoofd

Jarenlang bestreed Lance Armstrong beschuldigingen van dopegebruik. Nu geeft hij het op, ook zou het hem zijn zeven Tourzeges kosten. Wie moet er dan winnen?

2005 Foto’s AFP, AP

en

De onbreekbare is gebroken. Lance Armstrong overwon een stiefvader die hem door het huis schopte, hij overwon kanker, hij overwon de Duitser Jan Ullrich, hij overwon de hele wereld – maar van de Amerikaanse anti-dopingorganisatie USADA kan hij niet winnen. Armstrong vecht niet langer terug. Hij buigt het hoofd en ziet wel wat voor een straf hij krijgt.

Als het aan USADA ligt, raakt hij al zijn zeven Tourzeges kwijt. Het agentschap denkt meer dan genoeg bewijs te hebben om Armstrong aan de hoogste boom op te knopen. In juni kwam USADA-directeur Travis Tygart met een vijftien pagina’s lange aanklacht. Ook na zijn comeback in 2009 zou Armstrong gebruik hebben gemaakt van verboden middelen: epo en/of bloedtransfusie.

Tussen 1998 en 2005 kwamen daar nog corticosteroïden, groeihormoon en testosteron bij. En niet alleen voor eigen gebruik. De zevenvoudige Tourwinnaar zou ook anderen hebben aangezet tot dopegebruik, en deel hebben uitgemaakt van een dopingnetwerk. Met zijn ploegleider Johan Bruyneel in het complot, net als een drietal artsen en een verzorger.

Het bewijs voor de beschuldigingen komt vooral van ooggetuigen: oud-ploeggenoten als Floyd Landis, Tyler Hamilton en George Hincapie. Een aantal van hen sloot een deal met USADA; ze zouden er zelf genadig vanaf komen als ze hun oude baas erbij lapten. USADA ving ze en gebruikte ze vervolgens als aas voor de grote vis: Armstrong.

Het is de vraag of USADA Armstrong van al zijn Touroverwinningen kan strippen. Volgens het anti-dopingreglement van het allesoverkoepelende anti-dopingagentschap WADA is er een verjaringstermijn van acht jaar. En die wordt gebruikt ook. Zo verloor Bjarne Riis zijn Tourzege van 1996 niet toen hij in 2007 bekende dat hij doping had gebruikt en werden de resultaten van Ullrich na diens bekentenis geschrapt tot acht jaar voordien. Het zou betekenen dat Armstrong slechts twee van zijn zeven Tourzeges verliest: die van 2004 en 2005.

USADA gelooft echter dat de verjaringstermijn in de zaak van Armstrong aan de kant kan worden geschoven omdat de zeven Tourzeges niet los van elkaar kunnen worden gezien. In een brief aan Armstrong schrijft de anti-dopingorganisatie dat hij alle overwinningen moet inleveren omdat „de verjaringstermijn niet geldt als de overtredingen van het dopingreglement frauduleus zijn verborgen”. Dat lijkt nogal vreemd: dopinggebruik wordt per definitie verborgen gehouden. Het laatste woord over de verjaringstermijn is nog niet gezegd. Wellicht dat het WADA of de internationale wielerorganisatie UCI voor Armstrong de kastanjes uit het vuur halen door in beroep te gaan tegen een straf die de verjaringstermijn overschrijdt.

Of Armstrong nu twee of zeven titels verliest: er zal moeten worden besloten wie die Tours dan wél wint. Het valt moeilijk uit te leggen om de zeges toe te wijzen aan een van zijn concurrenten: dat zou betekenen dat Jan Ullrich ineens een paar gele truien rijker is, of anders andere veroordeelde dopingzondaars als Alex Zülle of Ivan Basso.

Misschien is het beter om dan maar niemand tot winnaar uit te roepen: vrijwel alle klassementsrenners in de hoogtijdagen van Armstrong zijn veroordeeld voor dopingvergrijpen – en anders wel zo ernstig besmeurd dat er van hun imago niets over is. Er golden destijds andere mores in het peloton. Het verboden wondermiddel epo kwam begin jaren negentig op in de duursport. Het zorgde voor grote prestatieverbeteringen en kon bij dopingcontroles niet worden opgespoord. Het ging er dus om niet gepakt te worden.

Zoals Armstrong in zijn verklaring meldde: „I played by the rules.” Om daarna uit te weiden over alle dopingcontroles die hij met vlag en wimpel doorstond. Zijn uitgangspunt was en blijft hetzelfde: niet gepakt worden betekent niet schuldig zijn. Maar tegenwoordig denkt lang niet iedereen meer zo. In 2001 kwam er een test op epo en kregen dopingbestrijders hulp van politiek en justitie.

Armstrong zou volgens de USADA-aanklacht in 2001 een positieve dopingtest hebben afgekocht door 125.000 euro over te maken aan de UCI. In 2005 onthulde de Franse krant L’Equipe een positieve epo-test uit 1999. The Boss ontkwam op procedurele gronden.

Nu justitieel onderzoek van twee jaar en de aanklacht van USADA geeft Armstrong de strijd op. Er zal in rechtzaaltjes worden geoordeeld over zijn zeven Tourzeges. De uitkomst is nog onduidelijk, maar één ding is zeker: het tijdperk van Lance Armstrong is definitief voorbij.