Reclame skippen? Roep dan nee!

Zappen wordt zoeken met Google TV, sinds gisteren ook in Nederland. Maar wat een perfect huwelijk tussen tv en internet moet zijn, werkt in de praktijk moeizaam.

Redacteur Technologie

Badhoevedorp. „Je moet dit apparaat zien als een eerste stap van een reis.” Als bedrijven de presentatie van een nieuwe gadget beginnen met zo’n zin, weet je zeker dat het product nog niet af is.

Toch presenteerden elektronicafabrikant Sony en Google gisteren samen de eerste Nederlandse versie van Google TV: een zwart kastje van 200 euro dat video’s van internet toont en gewone televisiezenders.

Met deze mediaspeler wil Google de huiskamer veroveren. Het bedrijf is al alomtegenwoordig op de pc (de zoekmachine, videosite YouTube en browser Chrome) en op de telefoon (met besturingssysteem Android). Google bouwde ook een Android-variant voor het grote tv-scherm.

De eerste Google TV verscheen in 2010 in de VS en mislukte. De tweede editie is gebruiksvriendelijker en verschijnt in negen landen, waaronder Nederland.

De hele technologiebranche streeft naar het perfecte huwelijk tussen internet en reguliere tv.

De modekreet was ooit web-tv, maar is nu omgedoopt in smart-tv. Net zoals de telefoon veranderde in een smartphone, transformeert de televisie in een computer die software draait, spelletjes speelt en toegang biedt tot internetvideo’s.

Dankzij videoabonnementen als Netflix, de herhaaldiensten van tv-zenders en de professionalisering van YouTube is het web een goed alternatief voor reguliere programmering. Alleen houdt de entertainmentindustrie, met in het kielzog de kabelnetten, vast aan een scheiding tussen het open web en de gesloten, goed beveiligde settopbox (decoder).

Sony rekent voor dat er in Nederland ongeveer 1,5 miljoen huishoudens zijn die al een slimme tv hebben gekocht. Er blijft een markt over van 8,3 miljoen toestellen die nog smart moeten worden gemaakt. Bijvoorbeeld met een externe mediaspeler als de Google TV.

Zulke kastjes zijn al langer in de handel. Maar Google TV wijkt af, omdat je er ook het gewone zenderpakket van Ziggo, UPC of KPN op kunt bekijken. Dat scheelt gehannes met afstandsbedieningen. Bovendien blinken de settopboxen van kabelaars niet uit in gebruiksgemak.

De Google TV zou idealiter met één druk op de knop kunnen putten uit alle vormen van digitaal entertainment: live-tv, opgenomen programma’s, Uitzending Gemist, internetvideo’s en de eigen videovoorraad op de harde schijf van de pc. Zo verandert zappen in zoeken – niet voor niets Google’s specialiteit.

Maar de praktijk is weerbarstig. Amerikaanse televisiezenders die hun herhalingen op internet plaatsen, schermen deze shows af voor Google TV. Ze willen voorkomen dat Google zo veel aantrekkelijk aanbod heeft dat consumenten hun kabelabonnement opzeggen.

Door protectionisme van Hollywood kan Google TV slechts een beperkt aantal bronnen doorzoeken. Ook aan de Nederlandse versie zitten haken en ogen. Met updates moeten die beperkingen worden opgelost – vandaar dat Sony en Google de mediaspeler als „een eerste stap” zien. Maar hoelang de hele reis gaat duren, blijft onduidelijk.

Google kampt niet als enige met een onwelwillende entertainment-industrie. Concurrent Apple loopt tegen dezelfde muur op. De Amerikaanse gigant verkoopt een mediaspeler, de Apple TV, die naadloos aansluit op iTunes, iPads en alles wat met een ‘i’ begint.

Dit kastje biedt geen live-tv, de software is dichtgetimmerd en daarom is Apple TV geen hit, maar een „hobbyproject”. Totdat wijlen Steve Jobs in zijn biografie vertelde dat hij een supersimpele smart-tv voorzag die een einde zou maken aan de groeiende verzameling kastjes en boxen onder het scherm. Complexe apparaten vereenvoudigen is Apple’s specialiteit – kijk naar de iPhone.

Er gaan geruchten dat Apple een eigen tv-scherm op de markt wil brengen. Waarschijnlijker lijkt een uitgebreide mediaspeler, inclusief stembesturing (ook te vinden op de Xbox 360 van Microsoft of Samsung-toestellen) en apps die toegang bieden tot reguliere zenders. Zoals je nu op een iPad al kunt kijken naar live-tv van Ziggo of KPN.

Apple zou pogingen hebben gedaan om rechtstreeks toegang te krijgen tot tv-shows. Op die manier zou de kijker alleen betalen voor programma’s die hij daadwerkelijk bekijkt. Net zoals je in de iTunes Store ook losse liedjes kunt kopen, niet per se de volledige albums. Maar de tv-wereld heeft geen trek om zich in navolging van de platenindustrie, volledig over te leveren aan iTunes.

Terwijl Apple met name verdient aan de hardware, kiest Google voor een andere benadering: het geeft Google TV gratis aan televisiebouwers als Samsung, LG en Sony. Volgens Suveer Kothari van Google is er „nog geen verdienmodel” voor Google TV. Maar dat is te bescheiden. Google aast op de miljarden die aan tv-reclames worden uitgegeven (wereldwijd 180 miljard dollar in 2011). Videocommercials beslaan nog maar 6 procent van alle online-advertentieinkomsten: een groeimarkt.

Google-dochter YouTube is het afgelopen jaar grondig verbouwd om de kijkers langer vast te houden. De gemiddelde kijktijd moet naar dertig minuten – in die tijd kun je heel wat videoadvertenties tonen.

YouTube laat kijkers na vijf seconden kiezen of ze een advertentie willen zien of willen overslaan. Adverteerders weten zo zeker dat er een betrokken consument kijkt en hoeven voor een geweigerde commercial niet te betalen. TrueView, zo heet deze methode waardoor lange reclameblokken overbodig lijken.

Zo verandert het massamedium tv in een persoonlijk videomenu, met persoonlijke reclame. En wie een commercial over wil slaan, hoeft straks alleen maar nee! te roepen naar het scherm.