Melodieën over een intolerant mens

Klassiek

Stuyvesant Zero; Donna Giovanna, door Opera Spanga. Gezien: 22/8 Wolvega en Spanga. Herh.: t/m 2/9. Inl: operaspanga.nl ****

Opera Spanga staat al sinds 1989garant voor dwars en eigenzinnig muziektheater in het Friese weiland. De operamarathon dit jaar overtreft op vier locaties alles: de première van Stuyvesant Zero met een debat, twee fietstochten en de première van Donna Giovanna, een operafilm in een drive-inbioscoop.

Stuyvesant Zero, op tekst van de Amerikaan Jonathan Levi, gaat over de lokale held Peter Stuyvesant, vier eeuwen geleden geboren in Weststellingwerf en de stichter van Nieuw Amsterdam, het latere New York. Hij was een hardvochtig en intolerant man, die in conflict kwam met slaven en andersdenkenden, zoals Quakers en joden.

Dat wordt met expressieve en soms melodieuze muziek van Caroline Ansink getoond in de eerste acte, gespeeld op de 16de-eeuwse Blessebrugschans in Wolvega, met het orkestje in een halfopen wigwam. Dan gaat de voorstelling naar het stadhuisplein in Wolvega, de locatie voor het hedendaagse New York met de opening van het omstreden islamitische centrum bij Ground Zero.

Opnieuw tonen Nederlanders zich daar intolerant: een nazaat van Stuyvesant, die doet denken aan Geert Wilders, en de van oorsprong Afrikaanse Samira, die lijkt op Hirsi Ali. Zij protesteren rabiaat tegen vreedzame coëxistentie van culturen en religies. De heftige confrontaties leveren een zeer sterke scène op.

Tussendoor was er een debat met het publiek over ervaringen met intolerantie in Friesland. Dat men in Heerenveen vindt dat er in Wolvega geen echt Fries wordt gesproken was het minste. Er waren verhalen over de SGP van Kees van der Staaij, het mislukte huwelijk tussen een doopsgezinde vrouw en een christelijk gereformeerde domineeszoon („Toch heb ik er twee mooie dochters aan overgehouden”) en de rivaliteit tussen religieus georiënteerde voetbalclubs in Bolsward.

De film Donna Giovanna, in december op tv, is gebaseerd op de geestige voorstelling uit 2008, met een omni-nymfomane vrouw als hoofdpersoon in Mozarts Don Giovanni, die valt op de hetero’s, homo’s en lesbo’s in de cast. Floris van Bergeijk bewerkte Mozarts muziek met veel respect op eigentijdse wijze. Het resultaat is verbazingwekkend surrealistisch.