'Ik voelde dat het hout tegen me sprak '

Deze zomer zijn weer honderden kunstenaars en vormgevers afgestudeerd. Deel 5 in een korte serie hoogtepunten: beeldhouwer Luuk van Binsbergen, Artez Enschede.

Bomen hebben de neiging te poseren als een standbeeld. De meeste gedragen zich keurig, maar soms zit er één tussen die zich aanstelt. Zeker omgewaaide en dode bomen hebben daar een handje van. Beeldhouwer Luuk van Binsbergen heeft een oogje voor zulke potentiële poseurs in het bos, want op de examenexpositie van de Artez AKI in Enschede heeft hij een stuk of acht van die types definitief tot kunstwerk gepromoveerd. Zijn ingreep kan heftig zijn: een stuk stam eerst horizontaal en daarna verticaal in hoekige parten zagen en vervolgens met houten pinnen met wat afstand weer samenbrengen.

Soms dwingt Van Binsbergen de boom in een onnatuurlijk handstandje, waarbij hij delen van de schors verwijdert om het naakte hout te tonen. En als de boom echt pech heeft, bevestigt hij een afgezaagde tak haaks op een andere.

„Ik ben in het bos opgegroeid en heb veel hutten gebouwd”, zegt Luuk van Binsbergen (24). „Aan het begin van het tweede jaar op de academie mochten we doen wat we wilden en toen dacht ik dat in het bos het materiaal voor het oprapen ligt.” In het derde jaar was hij vier maanden in Noorwegen. „Dit jaar had ik het gevoel dat het hout tegen me begon te praten. Als ik een stuk zag en het zei ‘je moet dit of dat doen’. Dan ging ik er met volle kracht tegenaan, want hout is superkrachtig. Zo zijn veel sculpturen ontstaan.”

Zijn voornaamste gereedschap is een kettingzaag. „Een kleintje, een Stihl MS181. Ik ga zwaardere machines nodig hebben, maar nu red ik me nog uitstekend. Ik gebruik verder een boor, beitels, hamer en handzaag, want je moet ook dichtbij het hout blijven. Met een beitel in het hout heb ik het gevoel dat ik bij de boom zelf kom. Met de kettingzaag sta je er tich verder van af. Maar de kracht van de kettingzaag brengt je dicht bij de kracht van de boom en die kracht kan ik aan de sculptuur doorgeven.”

Het hoogtepunt van zijn examenwerk is de boom die hij elegant en intiem met zichzelf laat dansen. Een stam met een gevorkte zijtak heeft hij in de lengte gesplitst en de delen naast elkaar geplaatst, alsof ze elkaar aankijken. Het levert een mensachtige vorm op. Het dansgevoel wordt nog versterkt doordat de achterbenen op een verhoging van korte stammetjes staan.

Van Binsbergen vertelt dat de twee dansers ontstonden uit een wilg die hij in de buurt van school vond. Eerst heeft hij er op gevoel de meeste takken afgezaagd. „Toen zei de boom ‘maak twee stukken van mij’. Ik bedacht dat ik hem daarom in de lengte moest doorzagen. Die delen heb ik rechtop gezet, want dat lukt met drie poten. Toen het stond zag ik dat dit het was.” Omdat de ene danser groter was dan de andere, noemde hij het beeld Mother and child.

Van Binsbergen heeft net een ruim atelier geregeld in Enschede. „En ik heb een grote bus gekocht waarmee ik ga rondreizen en artist in residences doen. Ik wil niet midden in Amsterdam zitten met mijn bomen, want dat is niet de juiste omgeving voor mij.”

Dirk Limburg

Inl: www.luukvanbinsbergen.nl