Gemeenten korten minder dan verwacht

Doordat gemeenten veel minder dan het Rijk korten op hun cultuurbudget, vallen de totale kunstbezuinigingen lager uit dan eerder werd verwacht. Dat blijkt uit een onderzoek dat adviesbureau Berenschot in samenwerking met de Volkskrant heeft gedaan.

Een jaar geleden had Berenschot-onderzoeker Bastiaan Vinkenburg berekend dat de culturele instellingen een miljard minder aan subsidie zouden ontvangen als gemeenten en provincies op dezelfde manier zouden bezuinigen als het Rijk. „Provincies hebben die lijn wel gevolgd, maar gemeenten niet”, zegt Vinkenburg. „Dat is me meegevallen. Bij het Rijk is buitenproportioneel bezuinigd op cultuur, bij gemeenten ligt het meer in lijn met bezuinigingen op de gehele gemeentebegroting met 10 procent. Gemeenten zien blijkbaar toch een meerwaarde in cultuur, omdat het aantrekkelijk is voor bedrijfsleven en hoger opgeleiden.”

De totale inkomsten van de culturele instellingen – overheidssubsidies en eigen inkomsten – zullen in 2013 met een half miljard afnemen van 5,25 miljard naar 4,75 miljard euro. Waar staatssecretaris Zijlstra 24 procent op het rijksbudget voor kunst en cultuur bezuinigt (van 990 naar 753 miljoen), brengen gemeenten hun budget met gemiddeld 9 procent omlaag van 1,99 miljard euro naar 1,81 miljard. Provincies bezuinigen met 20 procent (van 301 miljoen naar 241 miljoen). De eigen inkomsten van de culturele instellingen zullen volgens het onderzoek ook licht dalen.

De onderzoekers hebben gekeken naar de 25 grootste gemeenten, die zij representatief achten voor alle gemeenten. Wel blijken er grote verschillen. Rotterdam en Den Haag bezuinigen het meest met 14 procent. Maastricht schroeft zijn budget juist met 10 procent op en ook in Haarlemmermeer (6 procent) en Leiden (2 procent) gaat het budget omhoog.

Door de bezuinigingen zal het aanbod afnemen en dat zal leiden tot een afname van entreegelden met 85 miljoen euro, zo verwacht Berenschot. Wel verwachten de onderzoekers dat de instellingen erin zullen slagen 66 miljoen euro meer aan andere eigen inkomsten binnen te halen uit horeca en winkels en 20 miljoen euro meer uit sponsoring en schenkingen.

Door de bezuinigingen worden de producerende instellingen met een korting van 16 procent harder getroffen dan het erfgoed (11 procent). Dat ligt vooral aan het Rijk en de provincies. De gemeenten korten de erfgoedinstellingen evenveel als de cultuurproducerende instellingen.