Cyrano

Wordt het niet weer eens tijd om Cyrano de Bergerac op het toneel te brengen? De laatste voorstelling met Guus Hermus in de hoofdrol is al weer geruime tijd geleden. Als ze dit stuk op de planken brengen, zou ik een dringend beroep willen doen op de eventuele makers. Zadel deze keer de acteur die Cyrano speelt niet op met zo’n rood aangelopen suikerbiet als neus.

Cyrano is niet tragisch omdat hij zo’n rare grote neus heeft, maar omdat hij zelf vindt dat hij zo’n rare grote neus heeft en daaronder lijdt. Het veel te grote formaat van dat orgaan bestaat vooral in zijn verbeelding. Ik heb een vrouw gekend die altijd broeken droeg omdat ze vond dat ze zulke lelijke dunne benen had. Toen ik haar eens in badpak zag bleek dat geweldig mee te vallen. Gewoon: heel slanke benen.

Cyrano is behept met hetzelfde idee over zijn neus. Doordat hij er zelf zo moeilijk over doet, vestigt hij er juist de aandacht op. Ik denk dat hij weigert in de spiegel te kijken om niet geconfronteerd te worden met dat wat in zijn eigen gedachten een weerzinwekkende, monsterlijke vorm heeft aangenomen. Hij compenseert dat met zijn welbespraaktheid, het dodelijk beledigen van zijn vijanden en zijn vaardigheid in het vechten met de degen. Roxane wijst hem niet af om die neus, maar omdat hij daar zelf zoveel problemen over maakt. Ze is zeer gecharmeerd van zijn bloemrijke liefdesverklaringen, al denkt ze dan dat die van een ander komen.

In de Franse verfilming hebben ze Gérard Depardieu een neus gegeven van veel bescheidener afmetingen met hier en daar een wat afwijkende vorm, niet zo’n feestneus als gebruikelijk.

Natuurlijk gelden er voor het toneel andere wetten dan voor film, waar het allemaal wat realistischer dient te ogen, maar toch vraag ik met klem: mag het een onsje minder zijn?