Zelfs de premier van India blijkt niet meer 'schoon'

Een nieuw corruptieschandaal, nu in verband met de winning van steenkool, heeft de Indiase regering in verlegenheid gebracht. Voor de tweede dag botsten vandaag de Indiase regering en de oppositie over een rapport van de Indiase Rekenkamer (Comptroller and Auditor General, CAG). De oppositie eiste het aftreden van premier Manmohan Singh, die van 2006 tot 2009 naast premier ook minister van Kolen was. Net als gisteren moest de parlementszitting wegens luid protest worden gestaakt.

Volgens het CAG-rapport liep de Indiase schatkist zo’n 27 miljard euro mis omdat de regering jarenlang het invoeren van een veilingsysteem tegenhield. Steenkoolhoudende percelen werden toegewezen aan bedrijven voor een fractie van de marktwaarde na screening door een commissie van het ministerie van Kolen.

In India wordt de steenkool gewonnen door het staatsbedrijf Coal India Limited, de grootste steenkolenleverancier ter wereld. Een deel van de percelen wordt toegewezen aan particuliere bedrijven die steenkool nodig hebben, zoals elektriciteits-, cement- en staalbedrijven.

Bij de toewijzing zou sprake zijn geweest van willekeur. Sommige bedrijven die dringend kolen nodig hadden werden overgeslagen, terwijl andere bedrijven, uit op het met veel winst doorverkopen van de steenkool, meerdere percelen kregen toegewezen. „Iedereen in de markt weet dat bedrijven enorme smeergeldbedragen betaalden voor de percelen”, zei Prakash Javadekar, van de grootste oppositiepartij BJP.

De oppositie heeft onvoldoende macht om premier Singh tot aftreden te dwingen, maar kan met het CAG-rapport Singhs reputatie ernstig beschadigen. De premier werd door vriend en vijand als ‘schoon’ beschouwd en genoot een heldenstatus omdat hij in 1991 met een liberaal hervormingsbeleid India’s economische groei ontketende. Nu blijkt dat hij niet doortastend handelde om corruptie te voorkomen. Volgens sommige analisten zou hij zelfs de andere kant op hebben gekeken bij het toewijzen van de kolenpercelen. Volgens de oppositie maakt dat hem medeplichtig aan corruptie.

De huidige regeringscoalitie, aangevoerd door de links-liberale Congres-partij van de premier, raakte vorig jaar verwikkeld in grote corruptieschandalen rond het wegsluizen van gelden voor de Commonwealth Games van 2010 en het tegen betaling van smeergeld voor te lage bedragen verkopen van licenties voor 2G-gsm-netwerken. Daarbij waren individuele ministers betrokken. Het is voor het eerst dat nu de premier zelf met corruptie in verband wordt gebracht. Het afbreken van Singhs status komt de oppositie goed uit. In 2014 zijn er parlementsverkiezingen en in december gaat de economisch belangrijke deelstaat Gujarat naar de stembus.

India is met ruim 1,2 miljard inwoners de grootste democratie ter wereld. Het systeem kent een verstikkende bureaucratie die gepaard gaat met corruptie die het land jaarlijks 38 miljard euro zou kosten. Geschat wordt dat de Indiase economische groei, die langzaam daalt richting de zes procent, 4 tot 5 procent hoger zou zijn als de corruptie zou afnemen tot westers niveau.

Correspondent India