Werkgevers en werknemers voeren nu ook campagne

‘De polder’ lijkt niet meer te vertrouwen op de lobbykansen in Den Haag. Vakbonden en werkgevers voeren hun eigen campagnes om de kiezers te beïnvloeden.

De campagne van de politieke partijen is nog mat – gisteravond was het eerste voorzichtige lijsttrekkersdebat op televisie zonder de belangrijke partijen VVD, PVV en SP. Maar de lobbyclubs van het polderoverleg gaan er deze verkiezingsstrijd vol in.

VNO-NCW, de belangenbehartiger van de werkgevers, begint vandaag een eigen publiekscampagne. Op de Malietoren van VNO-NCW midden in Den Haag hangen nu grote borden met de tekst ‘Kies voor Europa en je baan.’ Later deze maand volgen spotjes op televisie en radio. Daarin leggen ondernemers (zoals de baas van een hondenuitlaatservice) uit hoe belangrijk Europa voor hen is. De spotjes worden uitgezonden tot de stembussen op 12 september opengaan.

Het lijkt wel of de werkgevers minder vertrouwen op hun vermogen te lobbyen bij politici, en nu maar de kiezer zelf gaan aanspreken.

„De politieke discussie over Europa is te veel gebaseerd op sentimenten en te weinig op de feiten”, zegt een woordvoerder van VNO-NCW. Daarom legt de organisatie in een brochure uit dat Europa en de euro van levensbelang zijn voor de Nederlandse economie.

De vakbonden, belangenbehartigers van de werknemers, benaderen het electoraat ook al rechtstreeks. Met flyers. „We hopen dat de Nederlandse kiezer straks kiest voor een sociaal en solidair Nederland”, zegt Leo Hartveld, campagneleider van de grootste vakbond FNV.

De FNV heeft een hekel aan het beleid van premier Mark Rutte (VVD) en aan de plannen van de Kunduz-coalitie (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) en dat laten ze weten. Nederland dreigt een „sociale woestijn” te worden, een „dorre, onherbergzame samenleving.”

Dat komt door het Lenteakkoord waarin inperking van de ontslagbescherming, invoering van de forenzentaks, verhoging van de leeftijd voor de AOW, verhoging van de btw en verhoging van het eigen risico staan. Demissionair premier Mark Rutte wordt op de flyer die de FNV uitdeelt op treinstations, afgebeeld met pek en veren en de lijsttrekkers van de Kunduz-coalitie als de criminele Dalton-broers uit de strip Lucky Luke.

In de FNV-campagne is de hand te herkennen van Ron Meyer, bestuurder bij FNV Bondgenoten en fractievoorzitter van de SP in de gemeente Heerlen. Hij voerde begin dit jaar agressief campagne voor de arbeidsvoorwaarden van schoonmakers. Net als toen gaat de FNV nu met ‘gewone mensen’ (FNV-leden) langs bij politici als minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD). Meyer, die benadrukt de campagne niet te leiden, zegt dat „dit een verkiezing is die anders is dan alle hiervoor”. Langzaam maar zeker worden de rechten van werknemers uitgehold, zegt hij. „We kiezen nu: gaan we daarmee verder of niet?”

Het lijkt of werkgevers en vakbonden bij hun actieve benadering van de kiezers samen optrekken. Maar het polderoverleg is al een jaar in crisis door de interne ruzie bij de FNV. FNV, CNV en MHP zijn pessimistisch over de mogelijkheid om gezamenlijk een politieke agenda op te stellen. Ook de oproep van VNO-voorzitter Bernard Wientjes aan de werkgevers- en werknemersorganisaties om samen met een sociaal akkoord te komen waar een kabinetsformateur niet omheen kan, heeft volgens hen weinig kans van slagen.

VNO-NCW richt zich nog wél op de politiek. Gisteren presenteerde de werkgeversclub „een economische beleidsagenda”. Dat stuk is bedoeld voor de partijen die straks een kabinet gaan formeren.

Bij het vorige regeerakkoord in 2010 van VVD en CDA en gedoogpartner PVV had VNO-NCW grote invloed. Het kabinet wees economische topsectoren aan als hightech, chemie, creatieve industrie en tuinbouw, een nieuwe vorm van industriebeleid. Het ministerie van Economische Zaken kreeg meer invloed en de buitenlandse diplomatie zou meer de belangen van het bedrijfsleven behartigen.

Dat beleid moet een nieuw kabinet voortzetten, vindt VNO, niet verrassend. Ook niet verrassend is het pleidooi voor lastenverlichting, minder ontslagbescherming en een kortere duur van de werkloosheidsuitkering WW.

Anders is dat met het uitgesproken pro-Europa-standpunt. VNO-NCW is altijd al zeer pro-Europees, voorman Wientjes pleitte eerder dit jaar voor een Verenigde Staten van Europa. Maar juist nu uitgesproken campagne voeren voor meer Europa, gaat in tegen de lijn van Rutte, die telkens zegt geen zin te hebben in institutionele vergezichten over meer Europa.

En dat terwijl VNO-NCW met zijn ondernemersachterban wel een natuurlijke bondgenoot van de VVD is.