Thomas Vinterberg is weer terug

Veertien jaar na Festen komt de Deense regisseur Thomas Vinterberg weer met een misbruikdrama, Jagten.

‘Een tikje beledigd” was hij wel door de verhalen over zijn glorieuze comeback, zei Thomas Vinterberg met een wrang glimlachje tijdens het filmfestival van Cannes. „Alsof ik na Festen nooit meer iets van enig belang heb gedaan.”

Maar geen film van Vinterberg heeft de opwinding en begeestering teweeggebracht van het wrange incestdrama Festen, veertien jaar geleden. Tot Jagten, dat in mei in Cannes in première ging en dat dezelfde thematiek van kindermisbruik behandelt, maar nu vanuit het perspectief van een man die ten onrechte voor de dader wordt aangezien. Die man, Lucas, is leider op een kinderdagverblijf en wordt gespeeld door de internationaal gevierde Deense acteur Mads Mikkelsen, die er zeer verdiend de prijs voor beste acteur voor kreeg.

Op een festival van vaak gecompliceerde auteursfilms zoals Cannes is een filmvertoning waarbij de spanning door de zaal zindert een zeldzaamheid. Maar bij de première van Jagten was de spanning voelbaar. Pas later kwamen hier en daar de twijfels op: was het verhaal niet al te rechtlijnig en eenvoudig van opzet? Zat de film niet wat te dicht tegen het succesvolle Deense televisiedrama van de laatste jaren met series als Borgen en The Killing?

Dat laatste klopt wel, ook omdat het voor een deel dezelfde acteurs zijn als in die series. Maar een groot probleem is dat ook weer niet, gezien het hoge niveau van veel Deense televisieseries. En omdat Jagten het verhaal natuurlijk veel compacter moet vertellen dan het vaak wijdlopige Deense tv-drama is deze film ook gewoon beter. Als het gaat om het werkelijk creatief omspringen met de mogelijkheidheden die de ‘long form’ biedt kunnen de Denen nog steeds niet tippen aan het beste Amerikaanse televisiedrama.

Supertalent Lindholm

Vinterbergs creatieve wederopstanding (want dat is het toch wel) heeft veel te maken met zijn nieuwe samenwerking met het jonge Deense supertalent Tobias Lindholm. Koud van de filmacademie schreef Lindholm zijn eerste scenario met Vinterberg voor diens Submarino (2010), een somber, niet helemaal overtuigend portret van twee verslaafde broers.

Juist in Nederland is Lindholm geen onbekende, omdat zijn eerste film als regisseur, het magnifieke gevangenisdrama R, in 2010 een van de grote hits was van het filmfestival Rotterdam. Vinterberg moet de dag vrezen dat Lindholms carrière als regisseur echt een hoge vlucht neemt, en hij zijn belangrijkste partner zou kunnen verliezen.

Maar voorlopig is er geen vuiltje aan de lucht. Vinterberg bewijst zich na Festen opnieuw als een meester van intelligent drama met een prettig soort directheid, dat zich afspeelt in een kleine, gesloten gemeenschap, niet gespeend van zwarte humor, met hier en daar een goed geplaatst shockeffect, en het allerbelangrijkste: waarbij de acteurs hun beste werk kunnen doen. Dat is nu eenmaal waar hij het beste in is – al heeft Vinterberg er veertien jaar over gedaan om dat te willen toegeven.

Jagten komt 25 oktober in de bioscoop.