Kamer vindt geen alternatief langstudeerboete - ‘politiek falen’

Studenten in de Universiteitsbibliotheek Groningen. Foto Hollandse Hoogte / Pepijn van den Broeke

De langstudeerboete gaat niet van tafel. Het is de Tweede Kamer niet gelukt om tot een oplossing te komen, zo zei PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing in het Kamerdebat over de kwestie. Dit betekent dat de langstudeerboete per 1 september wordt ingevoerd.

De afgelopen dagen voerden de fracties van VVD, PvdA, CDA, SP, D66 en GroenLinks overleg over de boete. Hiervoor bestaat geen Kamermeerderheid meer. Vanochtend, voorafgaand aan het debat, schoof staatssecretaris van Onderwijs Halbe Zijlstra (VVD) aan. De betrokken partijen konden samen echter geen dekking vinden voor de 400 miljoen die de maatregel volgend jaar moet opleveren.

Zijlstra voelt niets voor oplossingen die een financieel gat achterlaten en ziet daarom geen enkele andere mogelijkheid dan de boete per 1 september in te voeren. Volgens Zijlstra past het demissionaire kabinet terughoudendheid. “Er is een Lenteakkoord, daarin staat de langstudeermaatregel”, zei hij. “Het kabinet geeft uitvoering aan dat akkoord.”

‘Politiek falen - pijnlijk voor CDA’

Redacteur Bart Funnekotter, die het debat voor NRC Handelsblad volgt, spreekt van politiek falen. Het is volgens hem dan ook een verrassing dat de partijen er vanochtend niet uitgekomen zijn.

“Als je zoiets in verkiezingstijd aankondigt, met zijn allen twee dagen bij elkaar gaat zitten en er dan niet in slaagt om zestig miljoen te vinden dan kan je spreken van politiek falen. Met die zestig miljoen had de maatregel dit jaar kunnen worden uitgesteld. Het is vooral uitermate pijnlijk voor het CDA. Buma maakte vorige week een draai door zich tegen de langstudeerboete keerde. Er ontstond daardoor een Kamermeerderheid, maar nu blijken ze toch niet in staat om het rond te krijgen.”

Studenten moeten gaan betalen

De PvdA en GroenLinks gaan werken aan een initiatiefwet om de boete met terugwerkende kracht van tafel te krijgen. Jadnanansing noemt het een ‘blamage van formaat’ dat de Tweede Kamer studenten voor 1 september geen zekerheid kan bieden. De studenten die al een rekening op de mat hebben gekregen kunnen de hoop dat ze deze niet hoeven te betalen vaarwel zeggen, aldus Funnekotter:

“De wet is aangenomen en de eerste studenten hebben de rekening al op de mat gekregen. Om nu nog voor 1 september in een spoedwet te regelen dat de maatregel wordt teruggedraaid is eigenlijk onmogelijk. De studenten zullen de eerste termijn dus moeten betalen. Wellicht dat er op een later moment het een en ander wordt teruggedraaid maar de studenten die al een rekening hebben gehad kunnen de hoop vaarwel zeggen. De studenten hier aanwezig reageerden dan ook teleurgesteld.”

In het debat zei CDA-Kamerlid Sander de Rouwe dat het aan de VVD lag dat er geen alternatief is gevonden. “Ik concludeer dat VVD niet wil.” Volgens hem heeft het CDA ‘een duidelijke keuze gemaakt’ en had de partij ook dekking gevonden. VVD-Kamerlid Anne-Wil Lucas beet fel van zich af. “De VVD heeft geen draai gemaakt”, zei zij.

CDA-lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma keerde zich vorige week tegen de langstudeerboete. Eerder sprak premier Mark Rutte (VVD) zich al uit tegen ‘die gehate langstudeerboete’. De boete houdt in dat studenten die meer dan een jaar studievertraging oplopen een boete van drieduizend euro moeten betalen.

PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing deelt aan het begin van het debat mee dat er geen oplossing is gevonden.