Zeg gewoon eens een maand niets

Mijn vriend Jan Stapel, al jaren overleden, was eigenaar van het NIPO, het Nederlands Instituut voor Publieke Opinie. Een aardige en pientere man. Met hem besprak ik vroeger het verloop van opiniepeilingen en hoe daar mee om te gaan.

Eén van de meest wijze lessen die ik van hem kreeg, was deze: “Zeg gewoon eens een maand niets.” Ik was in die tijd jong en eager fractievoorzitter van de VVD. Dus keek ik verbaasd. Stapel legde het uit: „Als je niets zegt, kan ook niemand het met je oneens zijn. Probeer het.” Dat deed ik (het was moeilijk vol te houden) en het werkte. Elke week steeg de VVD in de peilingen.

Natuurlijk kwam er aan die stilte een eind. Er waren verkiezingen op komst. Een kleine maand daarvoor startte ik de campagne met een donderspeech ergens in het land.

De twee grote partijen kenden de les van Stapel. VVD-lijsttrekker Rutte begint pas aanstaande zaterdag. SP-aanvoerder Roemer zette in een groot interview in Het Financieele Dagblad van zijn kant de campagne in gang. De PvdA was al weken bezig met het uitdelen van rozen. Door de hete zomer lieten die al snel hun kopjes hangen. De kleine Kunduz- partijen (D66, het CDA, de ChristenUnie en Groenlinks) dachten zich van hun mooiste kant te laten zien door de, door henzelf bedachte, langstudeerboete voor studenten te laten vallen. Politiek opportunisme, waar studenten doorheen kijken.

Diezelfde partijen vlogen op Roemer af na diens gesprek met het FD. ‘De SP zet zich buitenspel’, ‘dieptriest wat de SP zegt’, en zo verder. Goedkoop getwitter. Ook de minister van Financiën deed een duit in de zak, maar nam zijn harde woorden terug nadat de SP-leider zijn tekst over het niet betalen van een boete door ons land als het tekort in 2013 groter is dan 3 procent, had aangepast.

Mooiste demping van deze rel is natuurlijk het ervoor zorgen dat we ons houden aan die 3 procent.

Dat interview met Roemer was trouwens goed gekozen. Qua moment, de keuze juist voor het FD, qua toonzetting ook. Voor de objectieve lezer was te zien dat de SP openingen naar anderen maakt.

Zonder hen met naam te noemen. Laat staan hen met gemakkelijke retoriek te lijf te gaan.

De SP wil het komend jaar dat er ook wordt geïnvesteerd in infrastructuur en in de bouw. Voor de middenbedrijven gaan de belastingen niet omhoog. En zij is tegen de toenemende macht van de bureaucraten in Brussel, zoals VVD-kopstuk Kamp het vorige week ook had over de ‘Brusselse bemoeizucht’.

Tussen de consternatie de komende weken tot 12 september, speelt door mijn hoofd de vraag: zou Roemer wel echt willen dat zijn SP de grootste wordt? Goede tweede worden, zou de SP wel eens dichterbij de macht kunnen brengen.

Hans Wiegel is oud-leider van de VVD. Deze wisselcolumn op woensdag verzorgt hij beurtelings met SP-voorzitter Jan Marijnissen.