Koppige Akin gaat door, tot woede van Romney

De Republikeinse politicus Todd Akin stapt niet op. Ook al is Mitt Romney kwaad over zijn omstreden uitspraken over verkrachting. Obama smult, en Romney lijdt.

De Republikeinse presidentskandidaat Mitt Romney is enkele dagen voor de belangrijke partijconventie in Tampa in de problemen gebracht door een koppig Congreslid van zijn eigen partij. Todd Akin, een conservatief uit Missouri, heeft de Republikeinen in verlegenheid gebracht met een omstreden opmerking over verkrachting en abortus. Romney vroeg Akin om zijn campagne voor een zetel in de Senaat te staken, maar hij weigert.

De ophef begon zondag, toen de 65-jarige Akin in een televisie-interview zei dat discussie over het recht op abortus voor verkrachte vrouwen niet nodig is. Slachtoffers van een „echte verkrachting” raken volgens hem zelden of nooit zwanger. Hun lichaam zou dat tegenhouden.

De kwestie kan de presidentsrace van Romney schaden als kiezers hem gaan associëren met de radicale standpunten van Akin, een fel tegenstander van abortus. Minstens zo belangrijk: Akin kan de kans voor de Republikeinen verspelen op een meerderheid in de Senaat. De Senaatszetel van Missouri, nu van de Democraten, leek voor het grijpen. Tot de opmerking van Akin.

Na hevige druk van de partijtop trok Akin zijn uitspraak gisteren in. In een televisiespotje zei hij dat hij „de verkeerde woorden” had gekozen, en hij bood zijn excuses aan. Toch trok hij zich niets aan van de roep om zich terug te trekken zodat een andere Republikein kan strijden om de cruciale Senaatszetel.

Zelfs Mitt Romney kon Akin niet tot terugtreden bewegen. De presidentskandidaat liet Akin, op dit moment lid van het Huis van Afgevaardigden, publiekelijk vallen. „Hij moet begrijpen dat ik zijn uitspraken over verkrachting niet kan verdedigen”, zei hij tegen journalisten.

De controverse rond Akin rakelt een discussie op die Romney niet wil voeren. Juist op het onderwerp van abortus heeft Romney een opzichtige draai moeten maken, onder druk van zijn partij. In 1994 zei Romney nog dat abortus „veilig en legaal” moest zijn in Amerika. Nu zegt hij dat abortus alleen in geval van verkrachting en medische noodzaak uitgevoerd zou mogen worden.

Het evangelische deel van de Republikeinse achterban, voor wie abortus vaak het belangrijkste verkiezingsthema is, twijfelt aan de oprechtheid van Romneys draai. Dat Akin is aangevallen door vrijwel de gehele partijtop, kan deze groep religieuze kiezers sterken in hun gevoel dat er niet naar hen wordt geluisterd binnen de Republikeinse partij. En hun activisme aanwakkeren.

Onder conservatief-religieuze Republikeinen bestaat steun voor het standpunt van Akin. Het Congreslid beroept zich op de prominente anti-abortusactivist J.C. Willke, een arts die zegt dat vrouwen tijdens een verkrachting een fysieke reactie hebben die voorkomt dat ze zwanger raken. De schaarse statistieken spreken dit tegen: één op de twintig verkrachte vrouwen wordt zwanger.

Opvallend genoeg sprak Willke in 2007 zijn steun voor Romney tijdens diens vergeefse gooi naar de presidentskandidatuur. Dit kwam na Romneys draai over abortus. De Republikein sprak toen met bewondering over Willke.

Maar met de controverse van deze week over Akin kon Romney niet anders dan de Afgevaardigde tot de orde roepen. Hij weet dat hij daarmee het wantrouwen voedt in de religieuze anti-elite vleugel van de partij.

Akin speelde gisteren in op dit sentiment in een radio-interview met Mike Huckabee, ook een religieuze Republikeinse outsider. Akin noemde de Republikeinse voorverkiezingen voor de Senaatszetel, toen de partijelite zich schaarde achter andere, minder radicale kandidaten. Hij kreeg veel minder donaties, maar won toch. „De mensen van de partij zeiden: ‘Als je de voorverkiezingen wint, dan zullen we er voor je zijn’ ”, aldus Akin. „En dan zeg ik één verkeerd woord en alles is anders.”

De Afgevaardigde gaf in een ander interview ook een sneer aan Romney. Akin suggereerde dat de presidentskandidaat de kwestie opzettelijk uitvergroot. „Waarom kan hij niet zijn race lopen en ik de mijne?”

Volgens Akin heeft hij de afgelopen dagen veel steun ontvangen van gewone kiezers, de basis van de Republikeinse partij. Zijn senaatscampagne moet doorgaan, zodat hun standpunt tegen abortus gehoord wordt, zei Akin tegen Huckabee. „Ik geloof in de bescherming van de ongeborenen. […] Dat is niet iets om afstand van te nemen.”

President Obama kijkt intussen afwachtend toe en hoopt dat gematigde kiezers naar de Democraten worden gedreven. Maandag noemde hij de uitspraken van Akin „beledigend”, maar hij zei dat het niet aan hem is om de politicus op te roepen zich terug te trekken. Voor de Democraten kan de kwestie-Akin niet lang genoeg duren.