Intelligent, spannend, relevant (en ook sexy)

A Royal Affair.Regie: Nikolaj Arcel. Met: Mads Mikkelsen, Alicia Vikander, Mikkel Følsgaard.In: 20 bioscopen.****

Denemarken en Nederland vertonen veel overeenkomst: kleine Europese landen die in hun geschiedenis heen en weer zwalken tussen vooruitstrevendheid en zwarte reactie. Er zijn ook verschillen. Zo komen uit Denemarken de laatste jaren veel internationaal succesvolle speelfilms – vooral dankzij Lars von Triers productiemaatschappij Zentropa. En ook op televisiegebied timmeren de Denen internationaal aan de weg met series als The Killing en Borgen.

A Royal Affair, gebaeerd op een roman van schrijfster Bodil Steensen-Leth, is de jongste loot aan de Deense stam. Het is een breed opgezet historisch drama over Johann Friedrich Struensee, een Duitse arts die in de Achttiende eeuw grote invloed verwierf aan het Deense koninklijk hof, en die gebruikte om een politiek programma van de Verlichting door te drukken. Struensee was hofarts van de geestesgestoorde koning Christian VII, wiens vertrouwen hij won. Op den duur regeerde hij in feite, per decreet, terwijl Denemarken voordien in de greep was van feodale structuren, en boeren in lijfeigenschap verkeerden.

Tegelijkertijd had Struensee een liefdesrelatie met de koningin, Caroline Mathilde, die door de aseksuele koning ernstig werd verwaarloosd. Struensee had ook een kind met haar. In 1771 pleegde de gefrustreerde hofadel, gesteund door opgehitst gepeupel, een geslaagde staatsgreep, gericht op herstel van oude privileges. Struensee werd gevierendeeld.

A Royal Affair, gebaseerd op is een prachtige film: historisch relevant, intelligent gemaakt, spannend, erotisch. Een knap staaltje is ook de rol van de krankzinnige koning, gespeeld door Mikkel Følsgaard.

Tegelijkertijd maakt deze film jaloers. Waarom zouden alleen de Denen zulke films kunnen maken? Wie maakt er in Nederland eens een film over onze eigen contrarevolutie in de Achttiende eeuw, toen de echtgenote van stadhouder Willem V in 1787 de hulp inriep van Pruisische troepen om de dragers van de Verlichting, bekend als 'de Patriottenbeweging', bij duizenden tegelijk het land uit te jagen? Wie toont daartoe het lef en de ambitie?

Raymond van den Boogaard