Een ziekenhuis zonder leiding

Het VU medisch centrum (VUmc) voert noodgedwongen geen longoperaties meer uit. De raad van bestuur is onder verscherpt toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) geplaatst. De ziekenhuisleiding heeft de inspectie cruciale informatie onthouden en zo een vals beeld geschetst van een ernstig conflict onder specialisten. De veiligheid van de patiënten is mede daarom niet meer gewaarborgd. De inspectie vertrouwt het bestuur niet meer en acht zich voorgelogen.

De puinhoop is indrukwekkend. De feiten spreken hier voor zich. Dat een ziekenhuis onder verscherpt toezicht wordt gesteld, is een grote zeldzaamheid. Dit betreft ook niet het minste ziekenhuis. Het VUmc is een opleidingsinstituut, verbonden aan de Vrije Universiteit en een van de acht academische ziekenhuizen in Nederland. Daar vindt het grensverleggende onderzoek plaats en de meest gespecialiseerde patiëntenzorg. De burger mag verwachten dat in een topziekenhuis de professionaliteit op een dito niveau staat. Niet alleen medisch, maar ook bestuurlijk.

Dat vertrouwen werd eerder al geschaad door de ongelooflijke beslissing om een tv-producent geheime opnamen te laten maken op de Spoedeisende Hulp, in de misplaatste veronderstelling dat privacybezwaren achteraf konden worden weggenomen. Dat leidde tot een zeldzame afgang van de ziekenhuisleiding. Zij werd door eigen personeel en patiënten hard gecorrigeerd voor een plan dat achteraf kan worden omschreven als ijdel, arrogant en wereldvreemd. Destijds trachtte het bestuur het plan ook nog door te drukken door deel één vervroegd uit te zenden.

De fouten die toen bij de raad van bestuur aan het licht kwamen – gebrek aan inzicht en zelfkritisch vermogen, laksheid, ontbrekend leiderschap – breken het VUmc ook nu weer op. De cruciale blunder in deze kwestie was de beslissing om de Inspectie Gezondheidszorg niet te informeren over het voortwoekeren van een ernstig conflict tussen chirurgen, maar de inspectie juist voor te spiegelen dat er een „flinke cultuuromslag” had plaatsgevonden. De feiten lagen dus anders. Terwijl aan de wortel van het artsenconflict al het geheimhouden van een medische calamiteit voor de inspectie lag. Dit ziekenhuis is dus zelf ernstig ziek.

Achteraf hadden de geheime tv-camera’s beter in de vergaderkamers opgehangen kunnen worden. Wat voerde de raad van toezicht, met ex-minister Cees Veerman (CDA) en oud-Kamerlid Frans Leijnse (PvdA), al die tijd uit? De top van dit ziekenhuis kan beter worden vervangen.