Afgedankte Julian

Mensen vragen zich wel eens af waarom het vaak decennia duurt voordat oorlogsmisdaden publiek worden. Dat is omdat we eigenlijk allemaal een hekel hebben aan klokkenluiders, zelfs als we iets anders beweren, zelfs als we oprecht houden van klokkenluidersfilms als All the President’s Men.

Obama prees in zijn vorige campagne „de moed en vaderlandsliefde” van klokkenluiders. Hij beloofde hen te beschermen. Hij vervolgt ze nu juist feller dan zijn voorgangers. De 24-jarige Bradley Manning, bijvoorbeeld – verdacht van het lekken van oorlogsmisdaden – zit al twee jaar vast zonder proces.

Julian Assange leek de internetheld te worden van de eenentwintigste eeuw. Hij droeg geen rode cape, maar wel een rode stropdas. Hij leek misschien wat megalomaan, maar wat wil je, als je de grootste natie van de wereld confronteert. Leaken en transparantie werden de buzzwoorden van de kennisrevolutie, gretig lazen we de informatie die via Wikileaks op onze voorpagina’s kwam.

Informatie over Bush, Beatrix en Ben Ali. Informatie over Shell, martelpraktijken en dat Balkenende aan Amerika vroeg om Wouter Bos onder druk te zetten, zodat de oorlog in Uruzgan kon doorgaan.

Dit was geen gezellig shownieuws.

Dit was informatie over hoe de wereld werkt.

Assange werd eind 2010 beschuldigd van verkrachting. Destijds leek dat een valstrik, of wraak van teleurgestelde groupies. Deze krant, bijvoorbeeld, noemde de Zweedse zedenwet „tamelijk parochiaal”. En was dit geen truc om Assange uit te leveren aan Amerika? „Hier lijkt het strafrecht te worden gebruikt voor een politiek doel.” Hoe dan ook, het publiceren van de informatie uit de Wikileaks-bron ging daarna natuurlijk gewoon door.

Afgelopen zondagmiddag sprak Assange vanaf een balkon, enkele meters boven straatniveau, tot de wereld, of althans, tot een restantje volgelingen. Treurige balkonscène van een afgedankte Julian. Zijn rode das heeft hij nog, maar hij is nu die man die transparantie verwarde met verkrachting, een ijdele ruziemaker, die logeert op de ambassade van een schurkenstaat. Toch raar: zoveel zal Assange zelf verder niet veranderd zijn, maar zijn imago is dat wel.

Ik weet niet wat er is voorgevallen tussen Assange en de twee Zweedse vrouwen – niemand weet dit. Ik weet niet of hij staatsgevaarlijk is – ik vermoed het tegendeel. Het enige wat ik zeker weet, is dat hij ons informatie gaf over hoe de wereld in elkaar steekt. We owe him.