Vliegen boven de straten van Rome

Donderdag gaat Woody Allens nieuwe film in roulatie. Daarin klinkt de Songfestivalklassieker die nooit het Eurovisie Songfestival won: Volare.

Het neuriën kan beginnen zodra de openingstitels worden vertoond. Woody Allen maakt het zich in zijn nieuwe film To Rome with love, die deze week gaat draaien, niet moeilijk. Hij koos een van de beroemdste nummers uit het Italiaanse meezingrepertoire om zijn film te openen en bijna twee uur later af te sluiten. Nel blu dipinto di blu heet het, maar iedereen kent het als Volare. En wie het zelf aanheft, voegt er meteen het galmende Oh Oh aan toe – net als in de oerversie van de Italiaanse charmezanger Domenico Modugno, die het schreef en zong.

Volare is de geschiedenis ingegaan als de meest succesvolle verliezer aller tijden van het Eurovisie Songfestival. Het was de Italiaanse inzending toen het festival in 1958 voor de derde keer werd gehouden, die keer in de AVRO-studio in Hilversum. Modugno was als eerste aan de beurt. „Een opzwepende opening, die door de grote en enthousiaste Domenico Modugno met een enorme flair werd uitgevoerd”, aldus het jubileumboek Het Eurovisie Songfestival. Maar de jury (de mening van kijkers deed er toen nog niet toe) vond het niet meer waard dan een derde plaats. Het festival werd dat jaar door Frankrijk gewonnen met het wiegeliedje Dors mon amour, gezongen door André Claveau. Vrijwel geheel vergeten, net als nummer twee: de Zwitserse zangeres Lys Assia met Giorgio. Terwijl de van levensvreugde en vrijheidsverlangen vervulde Italiaan met zijn grote gebaren en aanstekelijke belcanto zelfs de eerste plaats in de Amerikaanse hitparade bereikte.

Modugno, die in 1984 overleed, schreef het nummer samen met zijn kompaan Franco Migliacci als een muzikale allusie op een schilderij van Chagall, waarop een man zijn blauw geschilderde gezichtshelft naar de blauwe lucht wendt. Vandaar de eerste regel: „nel blu dipinto di blu”, blauw, geschilderd in het blauw. Voor de meeste niet-Italiaanse toehoorders was „volare” (oftewel: vliegen) echter makkelijker te onthouden. Modugno zong het vaak met uitgespreide armen, schreef deze krant bij zijn dood, „als een Icarus die eindelijk naar de zon mag kijken”. Wereldwijd heeft hij zo’n zestig miljoen Volare-singles verkocht.

Woody Allen gebruikte Modugno’s oorspronkelijke opname, met een combootje en een ruisend orgeltje, voor de opening. In de slotscène staat een harmonieorkest het nummer te spelen op de Spaanse trappen naar het Piazza di Spagna. Dan stijgt Volare uit boven de straten van Rome.