Thuiszorg betaalde voor patiënten

Vier ziekenhuizen vroegen geld voor de overdracht van een patiënt aan een instelling voor thuiszorg of verpleging. Ze zijn berispt door de zorgautoriteit.

Op het eerste gezicht lijkt het een flagrant geval van omkoping: verpleeghuizen en thuiszorgaanbieders betaalden jarenlang geld aan een viertal ziekenhuizen, waarna de ziekenhuizen patiënten doorverwezen naar die instellingen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gaf de ziekenhuizen eind vorige week een tik op de vingers: ze moeten onmiddellijk stoppen met deze praktijken.

Van omkoping is echter geen sprake, zo blijkt uit de brieven die de NZa de ziekenhuizen stuurde. Wel van het onterecht rekenen van een vergoeding. De ziekenhuizen stuurden de instellingen een factuur voor de kosten die werden gemaakt bij het overdragen van een patiënt. Volgens een woordvoerder van de NZa moeten dit soort kosten worden meegenomen in het totaalbedrag dat een ziekenhuis rekent voor het verlenen van zorg. „Hiervoor apart een rekening opmaken, is niet toegestaan.”

De ziekenhuizen die de regel hebben overtreden zijn het Lievensberg ziekenhuis in Bergen op Zoom, het Admiraal de Ruyter ziekenhuis in Vlissingen, het Tergooiziekenhuis in Hilversum en het Amphia ziekenhuis in Breda. De bedragen die in rekening zijn gebracht, verschillen per instelling. Het Amphia ziekenhuis factureerde het meest: de afgelopen drie jaar ongeveer 150.000 euro per jaar. De NZa stelt nog een onderzoek in naar de instellingen die betaald hebben om patiënten van de ziekenhuizen over te nemen.

De ziekenhuizen tekenen bezwaar aan tegen de bestraffing van de NZa, omdat zij menen te goeder trouw te hebben gehandeld. „Wij hebben deze constructie besproken met de verpleeghuizen en thuiszorgaanbieders in onze regio”, zegt een woordvoerder van het Michiel de Ruyter ziekenhuis. „We waren het erover eens dat het handig is als één instelling in zijn geheel verantwoordelijk is voor de overdracht van patiënten van het ziekenhuis naar de nazorg. Wij hebben daarvoor speciaal zeven verpleegsters aangesteld. De afspraak was dat we de kosten hiervan zouden delen.” Nu de NZa verboden heeft om het geld bij de thuis- en verpleegzorgaanbieders te declareren, moet het Michiel de Ruyter ziekenhuis een andere manier vinden om kosten van de ‘transferverpleegkundigen’ terug te verdienen.

De woordvoerder van de NZa laat weten dat de zorgautoriteit er niet van uit gaat dat er sprake was van kwade opzet. „Maar patiënten moeten ervan uit kunnen gaan dat ze geheel onafhankelijk advies krijgen van een ziekenhuis over de plek waar ze het beste verpleegd kunnen worden. Zo’n vergoeding kan de schijn wekken dat dit niet zo is.”

De NZa heeft nog een bezwaar tegen de praktijken van de vier ziekenhuizen. Als ziekenhuizen met bepaalde aanbieders afspraken maken over betalen voor doorverwijzen, is het voor thuiszorgaanbieders die daarvoor niet betalen een belemmering om te concurreren. Vooral voor nieuwkomers is het dan moeilijk om tot de markt door te dringen, vreest de NZa.

Van dit soort exclusiviteit was bij het Tergooiziekenhuis in Hilversum geen sprake, zegt een woordvoerder. „Alle verpleeghuizen en thuiszorgaanbieders in de regio mochten meedoen met deze afspraak, en dat hebben ze ook allemaal gedaan.”

Maar was dat niet gedwongen, omdat er anders geen patiënten meer zouden worden doorverwezen? De woordvoerder van het Hilversumse ziekenhuis zegt van niet. „Dit is in goede samenspraak gebeurd: met de zorginstellingen én met de zorgverzekeraars. Zij maakten ook geen bezwaar.” Tenminste, tot het begin van dit jaar. „Toen wees een verzekeraar ons erop dat we geen geld apart in rekening mochten brengen voor de overdracht van een patiënt. Toen zijn we meteen opgehouden. Omdat we nu niet meer in overtreding zijn, is het onterecht dat we die berisping van de NZa hebben gekregen. Daarom tekenen we bezwaar aan.”

De woordvoerder van de Nederlandse Zorgautoriteit ziet het beroep van de ziekenhuizen met vertrouwen tegemoet. „Het is heel simpel: ze hebben de regels overtreden.”