Mozambique, waar je een eiland kunt winnen

Niemand die het helemaal begreep. De duurste balzaal van het duurste hotel van de hoofdstad was gereserveerd voor een weldadig buffet waar alle culinaire specialiteiten van Mozambique onbeperkt beschikbaar waren. Er waren ministers die feestelijke toespraken hielden, traditionele dansers en een witte Zuid-Afrikaanse zangeres die, zo legde mijn tafelgenoot prikkend in sappige garnalen uit, de juiste struggle credentials uit de koloniale oorlogen had. Een goede zangeres was het verder niet.

Maar wat deden we hier in Maputo? ‘Win a Paradise Island’, stond er op de uitnodiging. Palmbomen ernaast.

Een dag eerder waren we door een Zuid-Afrikaanse pr-man op een speedboot gehesen. In een halfuurtje zoefden we over het diepblauwe water van Flamingo Bay naar een eiland dat Buenguerrua genoemd wordt. Met opgestroopte broekspijpen waadden de ingevaren journalisten, vuurrode zeesterren op de zeebodem ontwijkend, het laatste stukje door ondiep water naar een luxe lodge. Ieder kreeg een huisje met uitzicht op strand, zee en de wuivende palmbomen van de uitnodiging. Vele garnalen verder bracht de snelle boot ons terug naar het vasteland, vanwaar we naar hoofdstad Maputo werden gevlogen.

Daar zaten de hoogwaardigheidsbekleders en iedereen die er toe doet in de toeristenindustrie in Mozambique klaar. Maar nog steeds niemand die dit circus begreep.

Pas twintig jaar geleden eindigde de burgeroorlog in Mozambique. Dit hotel, het Polana, met uitzicht op de Indische Oceaan, was op zeker moment helemaal kapotgeschoten. Inmiddels heeft het land vooral dankzij de mijnbouw een van de sterkst groeiende economieën van Afrika. Maar het toerisme blijft wat steken.

De visrestaurants aan de baai van Maputo zijn wereldberoemd, in de wildparken zijn weer steeds meer olifanten te zien. Maar het overgrote deel van de vakantiegangers komt uit buurland Zuid-Afrika. Buikige Afrikaners stoppen hun terreinauto’s vol met braaivleis, barbecues en bier en rijden rond de Kerstdagen massaal naar de hagelwitte Mozambikaanse stranden. „Veel geld levert dat de lokale economie niet op”, legde een toerismeconsultant me uit.

Alles moet daarom anders. „Mozambique”, zei de premier, „moet wereldwijd op de kaart komen als toeristische bestemming. En daarom verloten we een eiland.” Een ovationeel applaus uit de verbaasde zaal.

Een eiland?

„Dat was de bedoeling”, legde de Zuid-Afrikaanse pr-man uit. „Maar wat kun je met een eiland in Mozambique als je geen geld hebt om er een villa op te bouwen?”

Vele honderden eilanden liggen er voor de bijna 3.000 kilometer tropische kust van Mozambique. En een aantal zou, volgens lokale media, aan de rijksten der aarde verpatst zijn. Wie precies is geheim. Madonna wordt genoemd. Richard Branson ook. „Maar aan een eiland zonder infrastructuur heb je weinig”, zei de pr-man. „Wie meedoet, dingt dus mee naar een speciale villa die naast de lodge met de palmbomen wordt gebouwd. Dat is praktischer.”

Een prijs van totaal ongeveer 25 miljoen dollar, pochte de minister even later. „Nog niet veel mensen kennen ons land als aantrekkelijke vakantiebestemming”, zei hij. „Daar willen we verandering in brengen. We hebben stranden, we hebben wilde dieren en het is hier prachtig weer. Als meer toeristen hier naartoe komen, dan profiteren daar de gewone Mozambikanen van. En daar gaat het me om.” Niet alleen steenrijke eilandhoppers, ook backpackers zijn volgens hem van harte welkom.

Drie jaar terug, toen de vakantiewoning van onze eigen prins Willem-Alexander in Mozambique in opspraak kwam, wilde minister Fernando Sumbana Junior niet met me praten. Nu wel. Inmiddels heeft de kroonprins zijn eigen island paradise na alle ophef opgegeven. „Dat was echt heel slecht voor ons”, zegt Sumbana op een terrasje. „Door in Mozambique een huis te bouwen liet hij zien dat hij vertrouwen had in de toekomst van ons land. We hebben mensen zoals hij nodig, mensen die het goede nieuws over Mozambique verspreiden. Alle discussie in Nederland over het huis leidde tot het tegenovergestelde: opnieuw werd het beeld geschapen dat Mozambique geen goede plek is. Door een huis te verloten willen we dat beeld rechtzetten.”

Wie mee wil doen, moet een sms’je sturen, begreep ik. Ook de prins kan zich aanmelden. Maar de website www.winanislandparadise.com is al weken ‘coming soon’.

Correspondent Zuidelijk Afrika