Duitsland ruziet over rol ECB in eurocrisis

De relatieve rust in de euro-zone van de afgelopen weken is voorbij. De discussie over hulp aan Spanje en Italië laait vooral op in Duitsland.

In Rimini schijnt de hele week de zon en wordt het zo’n 33 graden. Op Ibiza eveneens strak blauwe lucht en rond de 30 graden. Aan de Duitse Bodensee is het wisselvalliger, maar met 23 graden, een zonnetje en een wolkje goed uit te houden. Met andere woorden: prima vakantieweer.

Maar het aantal luierende politici en centrale bankiers neemt af, getuige het oplopende geharrewar rond de euro. De beleidsmakers zetten de dans van voor hun vakanties rustig voort. Spanje en Italië willen eerst steun op de obligatiemarkt om hun rentestanden te drukken en zich pas daarna toeleggen op nieuwe bezuinigingen en hervormingen. Duitsland en de Europese Centrale Bank (ECB) willen eerst hervormingen afdwingen en pas daarna praten over steun op de obligatiemarkten. Wie buigen als eersten? Rajoy en Monti, of Draghi en Merkel.

De discussie over hoe Spanje en Italië geholpen moeten worden, woedt het hevigst in Duitsland. De ruzie tussen de Bundesbank, de nationale centrale bank van Duitsland en de ECB, gevestigd in Frankfurt, loopt op.

De Bundesbank leverde gisteren kritiek op het plan van ECB-president Draghi om Italiaanse en Spaanse staatsobligaties te kopen, als de landen in ruil een beroep doen op de Europese noodfondsen. In haar maandbericht laat de Bundesbank weten de plannen die „substantiële risico’s met zich mee brengen, kritisch te bekijken”.

Het Duitse weekblad Der Spiegel berichtte afgelopen weekeinde dat de ECB overweegt rentelimieten in te voeren op staatsleningen van probleemlanden. De ECB grijpt dan in als de Spaanse rente dan boven een bepaalde grens, bijvoorbeeld 7 procent, uitkomt. De ECB reageerde gisteren door te zeggen dat de berichtgeving in Der Spiegel voorbarig was. Het is misleidend om te berichten over zaken die nog niet aan de orde zijn gekomen in de bestuursraad, aldus de ECB. Opmerkelijk is dat de ECB niet zegt dat het blad het verkeerd heeft. Voorbarig is niet per definitie inhoudelijk onjuist.

Begin deze maand zei Draghi dat de bestuursraad expertcomités van de ECB (waar functionarissen van de 17 nationale centrale banken in zetelen) opdracht had gegeven plannen uit te werken hoe de ECB in de toekomst zou kunnen ingrijpen op de obligatiemarkt. Het lijkt aannemelijk dat de expertcomités de mogelijkheid van renteplafonds bestuderen. Een dergelijk voorstel zou dan op zijn vroegst begin volgende maand besproken kunnen worden op de rentevergadering van de bestuursraad.

Wat de plannen precies behelzen is nog vaag. Wel duidelijk is dat een groot deel van de ECB-bestuurders van zins is meer te doen. Het Duitse bestuurslid Asmussen zei gisteren in het dagblad Frankfurter Rundschau, dat het gerechtvaardigd is dat de ECB onbeperkt obligaties opkoopt. „Een munt is pas stabiel als haar voorbestaan niet twijfel getrokken wordt”, aldus Asmussen.

Mohamed El-Erian, baas van obligatiebelegger Pimco, vindt het gevaarlijk om steun aan Spanje te koppelen aan nieuwe bezuinigingsafspraken, zoals die tot nu toe zijn gemaakt met probleemlanden als Portugal en Griekenland. Te drastische bezuinigingen zorgen ervoor dat de economie te hard krimpt, dat er te weinig belasting geïnd wordt en dat investeerders het land zullen mijden. Als Spanje net als Griekenland in de ziekenboeg belandt, zal de eurocrisis oplaaien en voor je het weet begint ook Italië te schuiven, betoogt El-Erian.

De zomerrust is voorbij.