De pijnlijke vrije val van Facebook

Facebook verloor al de helft van zijn waarde. Oprichter Mark Zuckerberg voelt de druk van teleurgestelde beleggers.

Dit was nou precies de reden dat Mark Zuckerberg zo lang mogelijk wachtte om zijn bedrijf naar de beurs te brengen. Negatieve sentimenten onder beleggers krijgen vat op de stemming in het bedrijf. Afgelopen week hield de 26-jarige Zuckerberg al een peptalk voor het verzamelde personeel, waarin hij de razendsnelle koersdaling van zijn bedrijf naar verluidt „pijnlijk” noemde.

Zuckerberg heeft er altijd op gehamerd dat een beursgang geen invloed mocht hebben op de 955 miljoen deelnemers van het grootste sociale netwerk ter wereld. Maar voor het Facebook-personeel is de vrije val van Facebook onaangenaam omdat de medewerkers gedeeltelijk betaald worden in aandelen. Dat is gebruikelijk bij de techbedrijven in Silicon Valley: zo maak je kans om flink te verdienen als het bedrijf naar de beurs gaat. Maar als het aandeel genoteerd staat, ben je wel overgeleverd aan de nukken en grillen van beleggers.

Zoals Phil Libin, directeur van de Amerikaanse internetstartup Evernote het al eens omschreef: „Een beursnotering leidt enorm de aandacht af van je werk. Het ene moment denk je dat je met je opties een enorm jacht kunt kopen, de volgende dag is daar nog maar een roeibootje van over.” Niet iedereen blijft daar even koel onder. En zit – in de woorden van Libin – de hele tijd de webpagina met beurskoersen te verversen.

De vrije val van Facebook lijkt moeilijk te stoppen. Hoewel: gisteren daalde de koers tot een voorlopig dieptepunt van 18,75 dollar per aandeel en veerde daarna toch weer op. Officieel was Facebook even de helft van zijn beurswaarde kwijt ten opzichte van de beursgang op 18 mei.

De grote koersdaling van vorige week was het gevolg van het vrijkomen van aandelen die de eerste maanden na de beursintroductie ‘op slot’ stonden: vroege investeerders in Facebook – waaronder werknemers – mochten hun belangen niet verkopen. Tot mei 2013 komen deze aandelen vrij in vijf stappen. Dat zet de koers onder druk omdat de laatste Facebookcijfers tegenvielen. In november komen nog 1,2 miljard aandelen vrij. Ter vergelijking: in mei werden 421 miljoen aandelen te koop aangeboden, vorige week 271 miljoen.

Op Wall Street is Facebook bijna besmet geraakt: het hyperoptimisme (Facebooks aanvankelijke koers was gebaseerd op 100 maal de verwachtte winst per aandeel) maakte plaats voor zwartgalligheid. Daarbij speelden de zakenbanken die de historische beursgang begeleidden een twijfelachtige rol.

Maar ook nu nog is Facebooks koers-winstverhouding veel hoger dan die van Microsoft of beurslievelingen Apple en Google. Van de andere internetbedrijven die afgelopen jaar naar de beurs gingen doet alleen LinkedIn het goed. Dat aandeel staat in ieder geval boven de introductieprijs van mei 2011. Hoewel LinkedIn – en daaruit mogen Facebook-beleggers hoop putten – aanvankelijk een derde van zijn waarde verloor. Investeerders trekken nu hun handen af van kortingennetwerk Groupon en de spelletjesontwikkelaar Zynga, die erg afhankelijk is van Facebook.

En wie gaan er het schip nu er zoveel van de waarde in rook opgaat? Het zijn met name institutionele beleggers die een gokje wilden wagen op de grootste internethype van het afgelopen decennium. Ook Nederlandse pensioenfondsen kochten voor enkele tientallen miljoenen euro’s Facebook-aandelen, meldde Het Financieele Dagblad gisteren. Maar het is niet duidelijk of ze het volle pond betaalden en of ze überhaupt nog Facebook-aandelen bezitten. Bovendien zijn de fondsen vrij voorzichtig ingestapt: de grootste investering kwam van APG, dat 12,5 miljoen euro in Facebook stopte. Dat is kleingeld in verhouding met de 301 miljard dollar die APG in beheer heeft.

Tegelijkertijd zegt de waardering van beleggers en koopjesjagers weinig over de potentie van het bedrijf. Facebook heeft bijna een miljard gebruikers die afgelopen kwartaal 1,2 miljard dollar aan advertentieomzet opleverden. Zolang Facebook zoveel eyeballs telt, is er hoop.

Maar de meeste gebruikers benaderen hun Facebookvrienden nu via smartphones en tablet pc’s, niet de apparaten waarop je lastig gevallen wilt worden met overdadige advertenties. Facebook heeft zijn hoop daarom gevestigd op zogeheten gesponsorde verhalen; geautomatiseerde aanbevelingen van vrienden die in je nieuwsoverzicht verschijnen. „Dat is de basis van onze mobiele advertentieverkoop”, zei Sheryl Sandberg, die samen met Zuckerberg het sociale netwerk leidt.

Maar die basis blijft wankel zolang privacyorganisaties succesvol protesteren tegen het ongevraagde gebruik van ‘likes’ – de vind-ik-leuk knop van Facebook. Een poging van Facebook om de zaak te schikken voor 20 miljoen dollar is net door de Amerikaanse rechter afgewezen.