Zomergastentips voor Jan: volgende week gewoon afzeggen

Alweer een record bij Zomergasten, gisteravond! Na het eerste genuttigde stuk fruit (Micha Wertheim), de eerste afgebroken aflevering wegens ziekte (Jolande Withuis) en de eerste rock ’n roll presentator (jijzelf), was het nu de meest oppervlakkige gast ooit! Ben Verwaayen, ‘topmanager’, baas van een telecomgigant.

Jan Leyers, op een bed. Foto Hollandse Hoogte / Merlijn Doomernik

Jan!

Alweer een record bij Zomergasten, gisteravond! Na het eerste genuttigde stuk fruit (Micha Wertheim), de eerste afgebroken aflevering wegens ziekte (Jolande Withuis) en de eerste rock ’n roll presentator (jijzelf), was het nu de meest oppervlakkige gast ooit! Ben Verwaayen, ‘topmanager’, baas van een telecomgigant.

Ik vond dat je het bewonderenswaardig deed. Alle vragen die ik vooraf had gehad over deze man, stelde jij. Wat zo’n man de hele dag DOET (‘toegevoegde waarde creëren’), wat hij verkoopt (‘netwerken waardoor de wereld met elkaar verbonden kan blijven’). Wat hij ervan vindt dat hij 5.000 mensen, van zijn 80.000 moet ontslaan (‘niet leuk maar ik lig er niet wakker van’). Misschien als je Mark Rutte in verkiezingstijd drie uur zou interviewen zou je zoveel clichés horen.

Je liet haarfijn zien dat je dus dit soort man moet zijn om het ver te schoppen in het bedrijfsleven. Ik vond dat verhelderend. Want ik dacht dat je juist als topman van zo’n gigantisch bedrijf en dan ook nog eens in Frankrijk, een hele reeks filosofische vergezichten en persoonlijke bevliegingen paraat moest hebben. Een REDEN waarom je alles doet. Die had hij niet. En op een gegeven moment liet je het maar zo, wat eigenlijk heel gemeen was, maar ook weer rechtvaardig.

Ben Verwaayen heeft de ballen verstand van de inhoud van het bedrijf dat hij leidt, zei hij. Na zeven jaar ging hij weer wat anders doen omdat je anders ‘je eigen verhaal terugkrijgt’. Hahaha, goeie.

Hij zei dat het ook niet nodig is de essentie te begrijpen van zo’n bedrijf. Verwaayen moest het blazoen van ITT, een multinational die werd beschuldigd van betrokkenheid bij de staatsgreep tégen Allende, oppoetsen. En dat deed hij, ongeacht de vraag of het klopte. Dat was pas een spannende klus geweest, zei hij!

Hij had niks met de programma’s van John de Mol en Joop van den Ende, maar het was wel de leukste periode in zijn leven toen hij president commissaris was geweest van Endemol. Hij was bij de VVD gegaan omdat hij de politiek een ´goede leerschool’ vond en omdat hij voor vrijheid was. Hij wilde de wereld beter maken, maar hij bedankte ervoor als minister zijn handen vuil te maken. Hij vindt Mark Rutte een rascommunicator omdat die twee keer hetzelfde zegt als hem een kritische vraag gesteld wordt.

Europese bedrijven moeten veranderen zei hij, om de opkomst van China het hoofd te kunnen bieden.

Noem eens zo’n nodige verandering, vroeg je, keer op keer. Uiteindelijk kwam het antwoord. Europese bedrijven moeten ‘iets anders gaan doen dan vandaag’, ‘keuzes maken en ‘de mouwen opstropen’ (Verwaayen zei het echt), ‘innoveren’, en Europa moet een centrale baas krijgen. Ik kraste me suf op de kaart van de bullshit bingo van de managementspeak.

Jammer dat de naam Wilders niet viel, en het salaris van Verwaayen, vorig jaar 2,25 miljoen euro - in verhouding tot al die ontslagen mensen. Ook jammer: dat je niets vroeg over het gevallen kabinet van rascommunicator Rutte. Misschien dacht je, terecht, dat er dan nog meer holle vaten opengetrokken zouden worden.
Maar goed, movin’ on. Volgende week de grande finale! Adriaan van Dis!

Wat een klus, man! De meest geïnterviewde man van Nederland, zo’n beetje. En alom tegenwoordig in de media, overal, en altijd. Generaties lang. We weten ALLES over de man. Niet dat hij niet interessant is, met zijn staat van dienst en ondraaglijk grappige ijdelheid. Maar toch zou mijn tip zijn: zeg het gewoon af. Kan jou het schelen. Of verlaat na de aankondiging gewoon het pand, Van Dis krijgt die drie uur met gemak zelf vol.

Maar heb je daar te veel arbeidsethos voor, trek dan een mouwloos shirt aan en probeer hem kwaad te maken, zo heeft Nederland hem nog nooit gezien. Tips: doorzieken over zijn plagiaataffaires, zijn verhouding met een getrouwde vrouw en vermeende biseksualiteit. En zijn koopzucht.

Ik voel een nieuw record aankomen.

Ik mis je nu al, hartelijks, Japke-d.

De komende weken schrijven Japke-d. Bouma (coördinator centrale nieuwsredactie NRC Handelsblad) en Peter van der Ploeg (chef NRC Digitaal) elke maandag Zomergastentips aan Jan Leyers, presentator van Zomergasten.