Russen leven niet mee met Pussy Riot

De internationale woede over de straf van drie leden van punkband Pussy Riot leeft niet buiten Moskou. „De moraal gaat achteruit.”

In Toela maken ze zich niet zo druk over de veroordeling van de feministische punkband Pussy Riot. In deze provinciestad, per trein zo’n drie uur ten zuiden van Moskou, zijn ze bezig met het vullen van manden met bramen en druiven. De oogst van de datsja’s is weer overvloedig dit jaar. Vrijdag werden de drie leden van Pussy Riot veroordeeld tot twee jaar strafkamp wegens hun anti-Poetin ‘punkgebed’ in de grootste kathedraal van Rusland.

In westerse steden en in Moskou gingen mensen boos de straat op na het vonnis, de Amerikaanse president Obama sprak van een „disproportioneel” vonnis en feministisch popicoon Madonna noemde de veroordeling „in feite onmenselijk”. Maar Toela haalt de schouders op.

Een straatveegster in oranje hesje, tegen de veertig, zegt: „Voor tien roebel (25 cent) krijgt u antwoord. Oh, is het voor een buitenlandse krant? Dan kost het vijftien roebel. Geintje. Of ze nou gedanst hebben, of niet gedanst hebben. Weet ik het.”

Huisvrouw Svetlana Ivanova, (31), een brede glimlach met gouden hoektanden, zegt dat ze de kwestie niet kent. „Of wacht, dat lieten ze zien op televisie. Waren dat niet die meisjes die zich hebben ontbloot in de kerk?” Ze wijst naar haar vijfjarige dochtertje. „De moraal in het land gaat achteruit. Ik wil niet dat zij zoiets ziet.”

Pussy Riot trok geen kleren uit. Dat waren de vrouwen van de Oekraïense actiegroep FEMEN. Een van hen zaagde vrijdag in Kiev met ontbloot bovenlijf uit solidariteit met Pussy Riot een kruis om. Ook tegen haar is nu een strafzaak geopend.

Toela, een doorsnee Russische stad met een half miljoen inwoners, was ooit groot in samovars (theeketels met een kraantje) en handgesmede wapens. Nu zijn daar alleen nog musea van over. Het centrale plein in het centrum wordt nog steeds gedomineerd door een reusachtig Lenin-standbeeld. De liberale culturele elite van Moskou is ver weg.

Een eerstejaars HBO-studente Engels vindt twee jaar strafkamp terecht. „Ik vind Pussy Riot echt vreselijk”, zegt ze. „Ook al ga ik nooit naar de kerk. Het is een plaats waar mensen komen in hun droefste momenten.” Haar generatiegenoten hebben gesold met intiem verdriet van hun landgenoten.

„Er moet orde zijn”, vindt ook de stationsagent. „Terecht dat ze zijn gestraft. Maar of dat twee jaar moet zijn of een boete..” Zijn armen gaan de lucht in. „Dát is niet aan mij.”

Een kwieke, oudere vrouw, die net als de meesten liever niet haar naam noemt, zegt: „Die meiden wilden de geschiedenis halen. Stom van ze om dat zo te doen.” Ze hebben volgens haar wel een straf verdiend, maar twee jaar vindt ze te lang. „En nu moeten ze worden vergeven.”

Ook de Russisch-orthodoxe kerk heeft de staat gevraagd Pussy Riot te vergeven. Of dat uit oprechte barmhartigheid is of om sommige kerkleden niet voor het hoofd te stoten, is de vraag. Zelf zullen Maria Aljochina, Nadjezjda Tolokonnikova en Jekaterina Samoetsevitsj van Pussy Riot niet om vergiffenis vragen, hebben ze gezegd. En als zijzelf niet eerst op hun knieën gaan, is de kans op clementie niet groot.