Moe van het apenland

Zo’n 5.000 Belgen betoogden gisteren tegen de vervroegde vrijlating van Michelle Martin, de ex-vrouw van Marc Dutroux. Want heeft ze wel echt spijt betuigd?

Correspondent België

Brussel. De eerste toespraken van slachtoffers en nabestaanden zijn geweest, zo’n vijfduizend Belgen beginnen aan een protestmars door Brussel omdat ze boos zijn over de aanstaande vrijlating van Michelle Martin, ex-vrouw en medeplichtige van kinderverkrachter en moordenaar Marc Dutroux. Ze zal, als het Hof van Cassatie volgende week positief beslist, in een klooster bij Namen gaan wonen.

In de buurt van het podium staat dan nog een oude man. Zijn lippen trillen, in zijn handen houdt hij een bord met: ‘Rémy Lecrenier staat ook op het punt om vrijgelaten te worden’. Het is de moordenaar van zijn vrouw en drie dochters. In 1999 werd Lecrenier veroordeeld tot levenslang, maar na tien jaar mocht hij voorwaardelijke vrijlating aanvragen. „Ik krijg er nu om de twee of drie maanden een brief over. Ik heb geen rust meer, er dreigt groot gevaar.”

De vader van een van de slachtoffers van Dutroux organiseerde de protestactie van gistermiddag om veranderingen te eisen bij Justitie. Hij wil dat slachtoffers iets te zeggen krijgen over een voorwaardelijke vrijlating, hij vindt ook dat veroordeelden een plan moeten hebben voor het betalen van schadevergoeding aan slachtoffers – Martin liet een grote erfenis van haar moeder meteen over aan haar kinderen – en hij wil dat de wet wordt veranderd die bepaalt of iemand recidivist is. Martin hielp Dutroux al eerder bij ontvoeringen en verkrachtingen en was daarvoor veroordeeld. Maar dat had een lagere rechtbank gedaan, waardoor het niet meetelde bij de tweede veroordeling. Anders zou ze pas in 2016 vervroegde vrijlating kunnen aanvragen.

Door de gerechtelijke uitspraak van eind juli dat Martin vrij kan komen, blijkt opnieuw hoe hard de zaak-Dutroux België in 1996 heeft geraakt. Bij het klooster in de buurt van Namen zijn vaak betogingen, de nonnen worden bedreigd en krijgen politiebewaking. De ene analyse verschijnt na de andere, er zijn interviews, opiniestukken, discussies: kan het waar zijn dat Martin spijt heeft? In het tijdschrift Paris Match zei een neef van Martin dat hij bij zijn tante nooit iets van berouw had gemerkt.

In de stoet die door Brussel trekt, loopt ook de Vlaamse priester Rik Devillé. Hij verzamelde jarenlang verhalen van slachtoffers van seksueel misbruik door katholieke geestelijken en probeerde er aandacht voor te krijgen van de Belgische bisschoppen.

Devillé zegt dat hij vergiffenis mooi vindt. Maar dan zou, vindt hij, Martin zelf over haar spijt moeten beginnen. „Jezus aan het kruis zei tegen de ene moordenaar naast hem: ‘Vandaag zult gij samen met mij in het Paradijs zijn’. Maar die man was zelf over zijn slechte leven begonnen. Tegen de andere moordenaar zei Jezus niks.” Devillé gelooft niet dat de nonnen uit Namen zelf hebben bedacht dat ze Martin wilden opvangen. Dat zei de Belgische aartsbisschop Léonard. Devillé: „Zo gaat het nooit. De kerkelijke overheid gaat daarover.”

De burgemeester van Namen zei afgelopen zaterdag dat zijn gemeente de kosten van de politiebewaking bij het klooster niet langer wil betalen. De federale overheid moet het overnemen, vindt hij, of de nonnen moeten zelf iets bedenken.

Een politieman uit de Gent, die als demonstrant in de stoet meeloopt, denkt dat de burgemeester probeert om stemmen te trekken: in het najaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen. „Hij maakt zich impopulair door de nonnen te bewaken en wil ervan af.”

De politieman doet aan het protest mee, zegt hij, uit „een grote behoefte aan rechtvaardigheid” en kwaadheid over justitie. Hij laat een artikel zien uit De Tijd: ‘Bij de parketten in België liggen nog 10.467 strafdossiers die in de jaren negentig zijn geopend, maar nog altijd niet zijn afgesloten.’

Even verder loopt Yvette Sneyers (50) uit Tongeren. Ze is meubelmaakster en deed in 1996 mee aan de ‘Witte Mars’ na de arrestatie van Dutroux. Die had zo’n 300.000 deelnemers, ze eisten dat politie en justitie beter gingen functioneren. „Ik voelde me verplicht om weer te komen, ik vind België nog steeds een apenland. Iemand wordt gearresteerd, komt dezelfde dag vrij en zeven jaar later is zijn proces. En slachtoffers leven in ellende.”