Kwart mijnwerkers Zuid-Afrika weer aan de slag – ‘stakers niet’

Striking platinium miners gather on August 20, 2012 at London-listed Lonmin's Marikana platinum mine, where police opened fire on hundreds of workers staging a wildcat strike on August 16. Platinum miner Lonmin said today it will hold a press conference with unions to urge workers to return to the job after an 11-day wildcat strike that has left 44 dead. AFP PHOTO / STEPHANE DE SAKUTIN Stakende mijnwerkers verzamelden zich vandaag op de plek waar de politie eind vorige week 34 van hun collega's doodschoot. Foto AFP / Stephane de Sakutin

Ongeveer een kwart van de mijnwerkers in de Marikana-mijn bij het Zuid-Afrikaanse Rustenburg is weer aan het werk gegaan vandaag. Ze deden dat onder politiebegeleiding na het bloedbad eind vorige week, toen politietroepen 34 demonstrerende mijnwerkers doodschoot.

Mijnbedrijf Lonmin had eind vorige week gedreigd dat iedereen die vandaag nog altijd nog niet weer aan het werk zou gaan, ontslagen zou worden. Zo’n drieduizend mijnwerkers legden de afgelopen weken het werk neer en eisten grote loonsverhogingen. NRC-correspondent Peter Vermaas stelt:

“Het bloedbad heeft de aandacht gevestigd op de beroerde werk- en levensomstandigheden van de mijnwerkers in de platinasector in Zuid-Afrika. De stakers zijn vooral mensen die onder de grond een specifiek soort rotsboor bedienen. Dat is heel gevaarlijk werk, waarvoor het mijnbedrijf toch maar ongeveer 400 tot 500 euro per maand betaalt. De leden van de AMCU, de nieuwere radicale vakbond, eisen een salaris van omgerekend ongeveer 1.200 euro.”

Protesten gaan door, berichtte Al-Jazeera zaterdag al:

27,3 procent van mijnwerkers zou weer aan het werk zijn

Lonmin zei vandaag dat 27,3 procent van zijn personeel in de Marikana-mijn vandaag weer aan het werk is gegaan. In totaal werken er normaal gesproken 28.000 mensen in de platinamijn. Volgens correspondent Vermaas gaat het echter vooral om mijnwerkers die toch al niet wilden staken:

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas Ik begrijp dat een deel van de NUM-mijnwerkers onder politiebewaking weer aan het werk is gegaan bij Marikana. De stakers niet.

Bij aanvallen op ordetroepen vielen begin vorige week al tien doden, onder wie enkele politieagenten. Bij een nieuwe botsing donderdag opende de politie het vuur op de demonstranten, volgens de politietop uit zelfbescherming nadat de demonstranten de aanval hadden ingezet met kapmessen en eerder buitgemaakte vuurwapens van de politie.

In Zuid-Afrika wordt momenteel een week van nationale rouw gehouden in verband met de uit de hand gelopen mijn demonstraties.

Vorige week werden in totaal meer dan 250 demonstranten opgepakt op verdenking van mishandeling, poging tot moord en moord. Zij verschijnen sinds vandaag stuk voor stuk voor de rechter.

Kiem uit de hand gelopen protest lag in rivaliteit vakbonden

Volgens Vermaas lag de kiem in het uit de hand gelopen protest in de rivaliteit tussen twee vakbonden, die zich uiteindelijk uitte in een botsing met de politie:

““De komst van een nieuwe vakbond heeft ervoor gezorgd dat de participatiegraad van de machtige traditionele vakbond National Union of Mineworkers (NUM) – de grootste van Zuid-Afrika – bij sommige mijnen onder de 50 procent is gedaald. Daardoor is de NUM niet langer de officiële gesprekspartner bij de onderhandelingen over lonen en arbeidsomstandigheden. De nieuwe vakbond Association of Mineworkers and Construction Union (AMCU) probeert in dat gat te springen. Zowel NUM als AMCU is er daarom leden aan het werven en dat heeft spanningen veroorzaakt.”

In een artikel van Vermaas in de krant van afgelopen zaterdag voegde veiligheidsanalist Prince Mashele daar echter wel aan toe dat het bloedbad voorkomen had kunnen worden als de politie beter was getraind.

NOS-verslag van de gewelddadige demonstraties vorige week: