Jongeren en politici, een lastige combinatie

Politici zijn ook jong geweest, vroeger. Zes van hen gingen gisteren in debat met jongeren op het festival Lowlands. Het publiek bleek geïnformeerd en kritisch.

Twee opmerkingen van SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen vielen verkeerd bij het publiek op festival Lowlands.

Nummer één, aan het slot van haar toespraak: „Ik geloof dat we sociaal beleid nodig hebben, ik geloof dat onze voorman dat gaat doen, en ik reken op jullie steun op twaalf september.”

„Boeeeh.”

Nummer twee kwam nadat een jongen uit het publiek Gesthuizen had gevraagd of de SP het nut van bezuinigen niet inziet. Haar partijleider Roemer wil immers voor volgend jaar niet vasthouden aan een maximaal begrotingstekort van 3 procent. Gesthuizen: „Ik zal je even uitleggen hoe het werkt. Meneer Teulings van het Centraal Planbureau...”

„Boeeeh!”

Jongeren en politici vormen soms een lastige combinatie, bleek gisteren op het ‘politieke circus’ van Lowlands. Zes politici (van PvdA, D66 en GroenLinks drie lijsttrekkers, voor VVD, SP en CDA drie vervangers) gingen één voor één in debat met het publiek, in een snikhete tent. De één slaagde er beter in dan de ander om aansluiting te vinden. Presentator Andrew Makkinga vatte dat zo samen, in een waarschuwing aan Gesthuizen: „Ja Sharon, het is very real over here, snap je. Mensen zijn het eens met wat je zegt of niet, en dat laten ze horen.”

De zes zochten contact via ongeveer dezelfde methodes. Zo was daar de gezamenlijke festivalgeschiedenis. Of het gebrek daaraan. Mona Keijzer, de nummer twee op de lijst van het CDA, beleefde gisteren haar Lowlands-debuut; „Maar ik hou geweldig van house en dance, dus ik ben wél op Dance Valley geweest.” Ze stak haar armen erbij in de lucht, alsof ze op een beat danste.

VVD’er Halbe Zijlstra vertelde over zijn eigen bezoeken aan Lowlands, in 1995 en 1997. Met optredens van Radiohead en The Foo Fighters. Een jongen uit het publiek: „Zo zo, hij kent zijn klassiekers.”

Jolande Sap van GroenLinks bekende dat ze al járen geen festival meer had bezocht. „Ik ga niet verklappen hoe lang dat geleden is, maar ik heb nog staan swingen op Alive and kicking van de Simple Minds. Dat was nog vóór de reünie, en daar hou ik het bij.”

En er was het ‘jonge’ taalgebruik, of pogingen daartoe. Sharon Gesthuizen, tijdens haar verhaal over haar eigen portefeuille in de Tweede Kamer, veiligheid en justitie: „Is zo’n crimineel gewoon een lul die de wet overtreedt, of spelen andere factoren mee?”

Mona Keijzer: „Als Nederland af zou zijn, zou ik op het strand liggen of tussen jullie in staan met een drankje in mijn handen.”

Diederik Samsom (PvdA) was eventjes inconsequent in hoe hij zijn publiek aansprak. Hij zei steeds jij, en jullie: „De generatie van mijn ouders maakte een reis naar de maan, maar jullie kunnen de zon grijpen.” Tot het slot van zijn toespraak, waarin hij ineens vousvoyeerde: „Als u ook wilt dat Nederland zijn verbondenheid terugvindt, en als u ervan overtuigd bent dat Europa zich alleen gezamenlijk uit deze crisis kan werken, stem dan op een partij die die overtuiging en dat optimisme uitstraalt.”

Het publiek liet zich niet afleiden door muzieksmaak, de toon waarop de politici spraken of ingestudeerde grapjes. Eéntje die goed aansloeg, kwam van D66-leider Alexander Pechtold: „Ik begreep dat Rutte en Roemer nog in de rij bij de douches staan, maar die haken later aan.”

De jongeren bleken kritisch en goed op de hoogte. Meermalen kwamen vragenstellers aan het woord die alle verkiezingsprogramma’s hadden gelezen. Aan SP’er Gesthuizen: „Ik las erin dat jullie meer willen investeren dan bezuinigen, hoe kan dat in deze tijd van crisis?”

Alexander Pechtold raakte verwikkeld in een gedetailleerde discussie over marktwerking in de zorg en mogelijke besparingen: „Die AWBZ was bedoeld voor bijzondere zorg, maar daar valt nu van alles onder. Ik zeg: maak bijvoorbeeld weer een scheiding voor wonen en zorg. Daar zijn miljarden te halen.” Presentator Makkinga tegen de vragensteller: „Nou, ik volg dit niet meer, maar snap jij het?”

Van staatssecretaris Halbe Zijlstra had Lowlands-directeur Eric van Eerdenburg aanvankelijk gezegd dat die niet welkom was wegens zijn bezuinigingen op cultuur. Hij was er nu toch, als vervanger van Mark Rutte. Zijlstra kreeg kritische vragen over de afgelopen regeerperiode en met name over zijn eigen beleid: „Hoe voelt dat nou, om zo gehaat te worden vanwege die kaalslag op kunst en cultuur?” Nou ja, gehaat, zo erg was het nou ook weer niet, zei hij. En hij constateerde fijntjes dat het blijkbaar wel kan, een succesvol festival zonder subsidies. „Kijk maar naar Lowlands.”