Iedereen wil hem zijn

Hij hoort in het rijtje Pelé-Cruijff-Maradona. Een béétje fan heeft een shirt met zijn naam en rugnummer. „Mijn vader is om, Messi is de beste voetballer die hij ooit heeft gezien.”

Afgelopen weekend begon de beste voetballer ter wereld weer aan zijn seizoensarbeid: Lionel Messi (25). Zijn club Barcelona speelde gisteravond de eerste competitiewedstrijd. Barça won met 5-1 van Real Sociedad, Messi scoorde twee keer.

Sinds een seizoen of drie maakt de Argentijn aanspraak op een vaste plek in die buitencategorie van voetballers: Pelé, Cruijff, Maradona – de besten aller tijden. Messi scoorde in het seizoen 2011-2012 73 doelpunten, meer dan welke clubspeler ooit. Drie keer won hij de Gouden Bal, net als Cruijff. En hij dribbelt net zo vlug als Maradona in de jaren 80.

Is Messi net zo goed?

Op één terrein is Messi zijn voorgangers in elk geval de baas. Hij is de eerste wereldvoetballer die heerst op het voetbalveld én in het straatbeeld. Alleen al in Nederland dragen duizenden mensen het shirt met zijn naam. Op trapveldjes, in het park, op het schoolplein. Overal het paarsblauwe tenue, ‘Messi’ op de rug. In Catalonië, Argentinië en de rest van de wereld zal het niet anders zijn.

In de tijd van Pelé, Cruijff en Maradona lagen er zelden of nooit shirtjes-met-naam in de winkels. Sterker, spelers zélf speelden in shirtjes zonder naam. Het tijdperk van de merchandise van voetbalclubs moest nog komen. Pas na 1990 staan er namen op shirtjes: de prachtvolley van Van Basten op het EK van 1988 maakte hij met op zijn rug slechts een nummer. „In de tijd van Cruijff droeg hoogstens een enkeling een shirt met zijn naam”, zegt sportjournalist Auke Kok aan de telefoon. „Die was er dan thuis opgenaaid.” Liefhebbers, uit op het imiteren van Cruijff, waren aangewezen op subtielere middelen, zegt Kok: „Jongens droegen een schakelketting, net als Cruijff. Of ze voetbalden met het shirt uit de broek.”

De foto op deze pagina’s was veertig of zelfs vijfentwintig jaar geleden dan ook onmogelijk. Te zien zijn liefhebbers van Lionel Messi, getooid in shirtjes van FC Barcelona. Een paar dagen scouten, op internet en in de straten van Amsterdam, volstond om een voltallige selectie Messi’s op te sporen: elftal plus reserves. Fans als Boujemaa Mokaddem (9), die het Messi-shirt in Marokko kocht. Fans als Mike Baars (8), wiens shirt afkomstig is uit een souvenirshop op Kreta. Of het gesigneerde shirt van Miriam van Huut-Bennis (46), gewonnen bij een loterij van de Nederlandse fanclub van FC Barcelona.

„De verkoop van Messi-shirts staat met stip op één”, zegt Rob van der Straeten, eigenaar van de Amsterdamse sportwinkel Smit-Cruyff. Van der Straeten verkoopt het officiële Barcelona-tenue: paarse en blauwe strepen. Dat shirt kost in seniormaat, zonder naam, 80 euro. Het drukken van een naam op een shirt kost 25 euro extra. „Van alle klanten die een Barcelona-shirt kopen, wil 70 procent de naam Messi erop.” Er zijn ook goedkopere Messi-shirts in omloop. Replica’s, voor een euro of 25. De Amsterdamse sportwinkel Max Sport BV verkoopt zowel die namaakvariant als de officiële shirtjes. Ook daar is van alle buitenlandse spelers het Messi-shirt het meestverkochte.

Eén van de jongsten op de foto is Pepijn de Wit. Hij is zes. Toen hij vijf was, ontdekte hij Messi. Niet in het voetbalstadion of op de televisie, maar op de iPad van zijn vader. Pepijn speelde het computerspel FIFA 2012: speler stuurt zelf een voetbalploeg aan, bestaand uit voetballers met dezelfde namen, shirtjes en mimiek als in het echt. Vader Michiel de Wit: „Pepijn wilde weten met welk team hij het beste kon spelen. Barcelona is de sterkste ploeg, zei ik.” Ook in het computerspel is Messi uitmuntend: de makers hebben alle spelers waarheidsgetrouw geprogrammeerd. „Pepijn kwam er door het spelen van FIFA2012 snel achter dat Messi een bijzondere voetballer is”, zegt zijn vader. „Sindsdien is hij fan.”

In Pelé’s tijd waren er nog geen computers en computerspelletjes. In de tijd van Maradona bevonden games zich op het primitieve niveau van Tetris of Pacman. Stipjes en blokjes.

En nu is er YouTube. Gelanceerd in 2005. Omgerekend naar de voetbaljaartelling: 31 jaar na Cruijff – en slechts één jaar jaar na het debuut van Messi. Typ ‘Messi’ in en, floep, er verschijnen talloze filmpjes in beeld met doelpunten en dribbels, haarscherp in beeld. Van Maradona, Cruijff en Pelé zijn de beelden vager, vlekkeriger of nog erger, zwart-wit. En van hen komen er geen nieuwe beelden bij.

Nu die andere vraag. Is hij ook echt zo goed als Pelé, Cruijff of Maradona?

Auke Kok: „Messi is heel jong al een van de besten. Dat was bij Cruijff anders.” Volgens Kok is wel de vraag of Messi zich kan ontpoppen tot een persoonlijkheid op het veld, net als Cruijff of Maradona. „Nu is Messi vooral een leuke, bescheiden knul die ontzettend goed is. Maar hij is nog niet in staat het nationale team van Argentinië aan te sturen.”

De cijfers zijn hoe dan ook indrukwekkend. Messi werd uitgeroepen tot beste voetballer van het jaar in 2009, 2010 en 2011. Alleen de Fransman Michael Platini won die prijs ook driemaal achtereen, in de jaren tachtig. Vorig seizoen scoorde Messi alleen al in de Spaanse competitie vijftig keer. Een ongehoord aantal. De Braziliaanse topspits Romario vergaarde in het seizoen 1993-1994 eeuwige roem in Catalonië omdat hij dertig keer doel trof. Knap, maar twintig goals minder dan Messi vier jaar jonger. De Argentijn won overigens ook een gouden medaille met het Argentijnse voetbalteam op de Olympische Spelen van Peking in 2008. Alleen een WK-titel ontbreekt.

Volgens Rubén Saavedra (31) is Messi de beste voetballer ooit. Saavedra komt uit Barcelona en doet een promotieonderzoek in de neurowetenschappen in Amsterdam. Sinds zijn vijfde neemt zijn vader hem mee naar wedstrijden in Camp Nou, het stadion van FC Barcelona. Zijn vader verzekerde hem: hij zou fantastische voetballers gaan zien, maar het allerbeste lag al achter hen. Johan Cruijff. „En inderdaad, ik zag geweldige voetballers”, zegt Rubén Saavedra. „De Bulgaar Stoichkov, de Deen Laudrup. En toen kwam Romario. Ik zei tegen mijn vader: ‘Is hij echt niet beter dan Cruijff?’ ‘Nee’, zei mijn vader.” Meer Brazilianen verschenen op het toneel. Ronaldo, Rivaldo, Ronaldinho. „Nog steeds geen Cruijff”, zei mijn vader.

In 2003 maakte Messi zijn debuut. „Nu is mijn vader om. Hij zegt dat Messi de beste voetballer is die hij ooit heeft gezien. En mijn vader is niet de enige. In Camp Nou kiest 95 procent van de mensen voor Messi.”

Donderdagavond zit stadion Camp Nou weer vol. FC Barcelona-Real Madrid, de thuiswedstrijd van de Spaanse supercup. Een gouden kans voor Lionel Messi. En voor shirtjesverkopers.

Ingmar Vriesema