Die gids is niet van deze tijd

De wet schrijft voor dat iedereen in Nederland de Telefoongids krijgt. Maar nergens staat dat deze van papier moet zijn. Weg dus met die papieren versie, stelt Alexander Klöpping.

Het is een jaarlijks ritueel op Twitter: collectief klagen dat de papieren Telefoongids weer op de stoep ligt. Ik doe daar graag aan mee. Want het is toch raar dat alle Nederlanders nog steeds een papieren gids thuisbezorgd krijgen in tijden van internet en smartphones?

Vorige week ontstond er een klein relletje rondom de domeinnaam sterftelefoongidssterf.nl die ik registreerde. De site verwijst door naar de afmeldpagina voor de gids. Het aantal reacties was overweldigend. In de media, op Twitter en in de reactiepanelen van de grote sites was er bijval. Maar de meest veelzeggende reactie kreeg ik via Facebook.

Ron (37) uit Brabant vertelde me dat hij zowel bezorger van De Telefoongids is, áls oud papier ophaler voor een recyclingsbedrijf. „Ik breng die gidsen braaf rond, maar ik zou ze eigenlijk net zo goed gelijk kunnen inleveren bij het recyclingsbedrijf. Als ik de gidsen bezorgd heb, liggen ze namelijk nog dezelfde week daar bovenop de papierstapels met de folie er nog om. En dan gaan ze op de boot naar China om gerecycled te worden.” De Telefoongids BV zou met haar tijd mee moeten gaan en stoppen met het ongevraagd sturen van papieren gidsen.

Begrijp me niet verkeerd, er zijn ongetwijfeld nog veel mensen die de gids graag gebruiken. Mijn oma is zo iemand, en dat moet ze zeker kunnen blijven doen. Een simpel briefje opsturen of een gratis servicenummer bellen is genoeg. Het bedrijf achter De Telefoongids zou zelfs gidsen kunnen leggen bij postkantoren of bibliotheken, zodat iedereen de gids daar kan ophalen. Zo werkt het al in Duitsland en België. Mijn pleidooi gaat dan ook niet over het opheffen van de gids – als mensen erom vragen moeten ze ’m kunnen krijgen. Mijn pleidooi gaat over het ongevraagd toesturen van het ding.

De Telefoongids is sowieso al lang niet meer wat het vroeger was. Er staan alleen nog telefoonnummers van vaste KPN-klanten uit de regio in. De Telefoongids is voor het overige een veredelde reclamefolder van een paar kilo geworden, die bijna iedereen krijgt. Ook als je je al afgemeld hebt (getuige de vele reacties op Twitter), en ook als je een nee/nee sticker voor reclamedrukwerk hebt. Als je dat als spamboer doet, krijg je gewoon een boete.

De Telefoongids BV, het commerciële bedrijf dat de gids in Nederland verspreidt, heeft twee argumenten waarom het onvermijdelijk is dat je jaarlijks het boekwerk door de brievenbus gepropt krijgt (als dat past, tenminste).

Ten eerste zegt het bedrijf dat het volgens de wet helemaal niet anders kán. „We moeten de gidsen beschikbaar maken voor iedereen in Nederland”, zegt de woordvoerder van De Telefoongids BV als de NOS haar vraagt waarom ze nog jaarlijks zoveel dode bomen rondbrengen. Het bedrijf verschuilt zich wel vaker achter de telecommunicatiewet. In die wet staat inderdaad dat het bedrijf verplicht is om telefoonnummers beschikbaar te maken. Maar nergens wordt het bedrijf verplicht om de gids op papier thuis te bezorgen. Dat is gewoon een bedrijfsmatige keuze. Een bedrijfsmatige keuze die elk jaar weer voor een straatbeeld zorgt met gidsen op iedere stoep. En stapels gidsen in ieder trappenhuis.

Grappig feitje: het zijn er zoveel dat, als je ze allemaal zou opstapelen, er een toren zou vormen die reikt tot aan het internationaal ruimtestation, zo rekende KRO’s Rekenkamer uit.

Daarnaast zegt De Telefoongids dat 3,5 miljoenen mensen de gids gebruikt. Dat zou blijken uit een ‘Wij van WC-eend adviseren WC-eend-onderzoek’ uitgevoerd door TNS Nipo in opdracht van De Telefoongids. Het volledige onderzoek wil het bedrijf niet openbaar maken. Maar zelfs als we aannemen dat hun cijfers kloppen, kun je ook constateren dat het overgrote deel van de Nederlanders helemaal niet meer zit te wachten op de papieren gids.

Bij De Telefoongids voelen ze zelf ook wel aan dat het allemaal een beetje raar is geworden. Op de afmeldpagina voor de gids wordt de helft van de pagina gevuld met een verhaal over hoe milieuvriendelijk het bedrijf opereert en dat ze boeken voor schoolkinderen kopen. Daarnaast zijn ze in Amsterdam en Den Haag aan het ‘testen’ met een briefjessysteem: alleen als je zo’n briefje instuurt krijg je de gids. Uitstel van executie. In de rest van het land zullen ze echter net zo lang doorgaan met spammen totdat de politiek daar een stokje voor steekt.

Het zou De Telefoongids BV sieren als ze met de tijd meegaat en uit zichzelf stopt met het ongevraagd verspreiden van de papieren gids. Mensen die de gids willen, kunnen ’m krijgen en de rest wordt er niet langer mee lastig gevallen. Iedereen blij. Het wordt hoog tijd.