Olympische gedachtes

Met een afsluiting waarbij Londen liet zien dat het Verenigd Koninkrijk meer muzikaal talent in huis heeft dan participerende sporters, kwam er een einde aan de Olympische Spelen van 2012. Het was een indrukwekkende editie die formidabel georganiseerd was. Halverwege de Olympische Spelen heb ik een wetenschappelijke quiz gepresenteerd voor ongeveer 350 internationale studenten. Niet in het kader van de Spelen, maar voor een jaarlijks congres voor natuurkunde studenten dat dit jaar in Nederland gehouden werd. Er was niet bepaald een stille, geconcentreerde tour-de-force-sfeer die daar in de zaal hing. Vooral werd er veel gelachen en geblunderd op de vragen. De olympische gedachte in optima forma, het meedoen was duidelijk belangrijker dan het winnen van wiskundesoftware en speculaasjes.

Denksporten hebben altijd een imagoprobleem dat ze saai zouden zijn om naar te kijken en sowieso kun je je afvragen of het wel echt sporten zijn. Een sport definiëren is lastig, maar er staat altijd iets bij over fysieke inspanning en vermaak voor de sporter. Nu zullen denksporten zeker in die laatste categorie vallen, die eerste is twijfelachtig. Heel hard denken zorgt hooguit voor een paar tientallen calorieën extra verbranding per dag. Je traint je hersenspier er wel mee, dat is duidelijk, maar voor je algehele conditie kun je misschien beter gaan voetballen.

Een poging, ook al weet bijna niemand dit, tot het organiseren van een Olympische Denkspelen is begonnen in China in 2008. Bijna drieduizend sporters uit 143 landen streden in vijf onderdelen. Schaken, dammen, bridgen, go en Chinees schaken. Dit zijn onderdelen die tv-technisch verschrikkelijk zijn. Het duurt lang, je ziet nauwelijks emoties bij de sporters, de regels en tactieken zijn soms moeilijk en je kunt dus nooit naar de tv schreeuwen dat de ander iets stoms doet. Je zult het spannender en vooral korter moeten maken voor tv. Misschien zijn Rubiks Cube-wedstrijden iets beter. Zo is het wereldrecord oplossen nu 5,66 seconden en blind oplossen (dus kijken, in je hoofd oplossen, blinddoek om en daadwerkelijk oplossen) staat op ongeveer 27 seconden.

Denksporten lijken voor sommigen misschien saai, maar we leven tegenwoordig allemaal gezonder en worden daardoor steeds ouder. De hoeveelheid oude mensen die conditioneel nog wel redelijk in orde zijn, maar bij wie de geest ernstig achterblijft, groeit gestaag. Het zou dus helemaal niet verkeerd zijn om wat meer aandacht te besteden aan de mentale gezondheid. Je hersenen zijn immers een orgaan dat je niet zomaar kunt vervangen door een prothese of een hulphond.

Wetenschapsjournalist Diederik Jekel schrijft de komende weken over hoe wetenschap in alles om ons heen terug te vinden is. Victor Lamme hervat zijn column op 31 augustus.