Geen straf voor Jason na doodsteken broer

In november bracht Jason Halman zijn broer om het leven. Gisteren liep hij als vrij man de rechtszaal uit. „Een moeilijke zaak.”

De moeder van Jason Halman hoeft haar zoon niet te vergeven, zei ze gisteren. Want ze heeft hem nooit beschuldigd.

November vorig jaar stak Jason met een mes in op zijn broer Gregory, professioneel honkballer in de Amerikaanse Major League. Als hij in Nederland was, woonde hij bij zijn broer in Rotterdam in. „Niemand, zelfs geen familie of vriendinnen, kon tussen hen komen”, zei de officier van justitie gisteren

Achteraf bezien waren er tal van signalen dat Jason sinds begin november een psychose aan het ontwikkelen was. Hij hield onnavolgbare monologen, plaatste merkwaardige berichten op Facebook. Zijn broer en zijn moeder maakten zich grote zorgen. In de nacht van 21 november draaide Jason door. Hij sloot zichzelf buiten hun woning en zette, nadat zijn broer hem weer had binnengelaten, keiharde muziek aan. Toen zijn broer hem maande het geluid zachter te zetten, liep het uit de hand. Om iets voor zes uur ’s ochtends troffen ambulancemedewerkers een verwarde Jason met bebloede handen aan op straat. Binnen lag een stervende Gregory. Jason herinnerde zich later niet meer wat hij had gedaan.

1Is bewezen dat Jason Halman zijn broer heeft gedood?De officier van justitie vindt dat doodslag is bewezen. Niet moord, want er was geen voorbedachte raad.

2Waarom is geen straf geëist? Jason was volgens gedragswetenschappers van het Pieter Baan Centrum door zijn psychose volledig ontoerekeningsvatbaar tijdens de moord. Hij heeft zijn broer gedood, maar dat kan hem niet aangerekend worden. In theorie kan een dader in zo’n geval wel tbs krijgen, maar dat is nu niet geëist omdat er geen psychiatrisch ziektebeeld is gevonden, zoals schizofrenie. Het is niet uitgesloten dat Jason een eenmalige psychose heeft gehad. Tbs is gericht op behandeling van een psychische stoornis, maar de deskundigen weten simpelweg niet wát er behandeld zou moeten worden.

3 Wordt er iets gedaan om recidive te voorkomen?

Als iemand niet strafbaar wordt geacht, kan geen toezicht worden opgelegd. Maar Jason Halman wil zelf graag begeleiding. Het Openbaar Ministerie heeft hem toezicht door de reclassering aangeboden, maar dat gebeurt op vrijwillige basis. Als Jason geen hulp meer wil, is er in het scenario van het OM geen stok achter de deur. Over twee weken blijkt of de rechtbank die visie overneemt. Gisteren schorste de rechtbank alvast de voorlopige hechtenis, zodat Jason het vonnis in vrijheid kan afwachten.

4Straffen is toch ook bedoeld om de maatschappij genoegdoening te geven?

Dat klopt, zegt persrechter C. van Breevoort van de rechtbank in Rotterdam, maar er zijn voorwaarden waaraan rechters moeten voldoen om een straf op te mógen leggen. „Als iemand niet verantwoordelijk is voor zijn daden, kun je geen straf opleggen, ook al is doodslag wel bewezen.”

Van Breevoort begrijpt overigens „heel goed” dat mensen dit een lastig te verteren uitkomst zouden vinden. Ook een woordvoerder van het Openbaar Ministerie noemt de zaak Halman „moeilijk”.