Een voltallige selectie Messi's

Lionel Messi (25) wordt door steeds meer mensen gezien als de beste voetballer aller tijden. Anders dan oude sterren als Pelé en Cruijff heerst Messi niet alleen op het veld, maar ook in het straatbeeld.

Ingmar Vriesema

Dit weekend begint de beste voetballer ter wereld weer aan zijn seizoensarbeid. Lionel Messi. Zijn club Barcelona speelt zondagavond zijn eerste competitiewedstrijd.

Sinds een seizoen of drie maakt de Argentijn (25) aanspraak op een vaste plek in die buitencategorie van voetballers: Pelé, Cruijff, Maradona – de besten aller tijden. Messi scoorde vorig seizoen (2011-2012) liefst 73 doelpunten, meer dan welke clubspeler ooit. Hij is drievoudig winnaar van de Gouden Bal, net als Cruijff. En zijn dribbels zijn net zo onnavolgbaar als die van Maradona in de jaren tachtig.

Is Messi écht net zo goed?

Op één terrein is Messi zijn voorgangers in elk geval de baas. Als eerste wereldvoetballer heerst hij niet alleen op het voetbalveld, maar ook in het straatbeeld. Alleen al in Nederland dragen duizenden mensen het shirt met zijn naam. Overal het paarsblauwe tenue, ‘Messi’ op de rug. Op trapveldjes, in het park, op het schoolplein. In Catalonië, Argentinië en de rest van deze voetbalgekke wereld zal het niet anders zijn.

In de tijd van Pele, Cruijff en Maradona ging dat niet zo. Er lagen zelden of nooit shirtjes-met-naam in de winkels. Sterker, spelers zélf speelden nog met naamloze tenues. Het was het tijdperk vóór de merchandise van voetbalspelers.

Pas na 1990 zijn shirtjes de namen van spelers gaan dragen. Ook Marco van Basten maakte zijn prachtvolley in de EK-finale tegen de Sovjetunie in 1988 met op zijn rug slechts een nummer. Sportjournalist Auke Kok: „In de tijd van Cruijff droeg hoogstens een enkeling een shirt met zijn naam. Die was er dan thuis opgenaaid.” Liefhebbers, uit op het imiteren van Cruijff, waren aangewezen op subtielere middelen, zegt Kok: „Jongens droegen een halsketting, net als Cruijff. Of ze voetbalden met het shirt uit de broek.”

De foto’s op deze pagina’s waren veertig of zelfs vijfentwintig jaar geleden dan ook onmogelijk. Te zien zijn liefhebbers van Lionel Messi, getooid in shirtjes van FC Barcelona. Een paar dagen scouten – op internet en op de straten van Amsterdam – volstond om een voltallige selectie Messi’s op te sporen: elftal plus reserves. Fans als Boujemaa Mokaddem (9), die het Messi-shirt kocht in Marokko. Fans als Mike Baars (9), wiens shirt afkomstig is uit een toeristenwinkel op Kreta. Of het gesigneerde shirt van Miriam van Huut-Bennis (46), gewonnen bij een loterij van de Nederlandse fanclub van FC Barcelona. Waarom vinden ze Messi bijzonder? Boujemaa Mokaddem: „Omdat Messi goed is in dollen en in scoren.” Diana Kuijpers (23): „Hoe hij de bal bij zich houdt, ook al wordt hij omsingeld door verdedigers. En hij straalt plezier uit.” Miriam van Huut-Bennis: „Hij heeft veel inzicht. Kan een beslissing maken in heel korte tijd. En hij komt vriendelijk over.”

‘De verkoop van Messi-shirts staat met stip op één”, zegt Rob van der Straeten, eigenaar van de Amsterdamse sportwinkel Smit-Cruyff. Van der Straeten verkoopt het officiële Barcelona-tenue: paarse en blauwe strepen. Dat shirt kost – seniormaat, zonder naam – 80 euro. Het drukken van een naam op een shirt kost de klant 25 euro extra. „Van alle Barcelona-shirts die ik verkoop, wil 70 procent van de klanten de naam Messi erop”, schat Van der Straeten.

Op de markt zijn ook goedkopere Messi-shirts in omloop. Replica’s, voor een euro of 25, te koop in toeristenwinkels en sportzaken. De Amsterdamse sportwinkel Max Sport BV verkoopt zowel die namaakvariant als de officiële shirtjes. Ook zij verkopen van alle buitenlandse spelers het vaakst het Messi-shirt. „En dat zal bij andere sportzaken niet anders zijn”, zegt directeur Eduard Schaagen. Zelfs van Ronaldo van Real Madrid, de Portugese voetbalster, verkoopt Schaagen „beduidend” minder shirtjes.

Eén van de jongste mensen op de foto is Pepijn de Wit. Hij is zes jaar oud. Dik een jaar geleden ontdekte hij Messi. Niet in het voetbalstadion of op de televisie, maar op de iPad van zijn vader. Pepijn speelde het computerspel FIFA 2012: een simulatie van een echte voetbalwedstrijd. De computerspeler stuurt zelf een voetbalploeg aan, bestaand uit voetballers met dezelfde namen, shirtjes en mimiek als in het echt. Vader Michiel de Wit: „Pepijn wilde weten met welk team hij het beste kon spelen. Barcelona is de sterkste ploeg, zei ik.” Ook in het computerspel is Barcelona-spits Messi uitmuntend: de makers hebben alle spelers waarheidsgetrouw geprogrammeerd. „Pepijn kwam er door het spelen van FIFA2012 snel achter dat Messi een bijzondere voetballer is”, zegt zijn vader. „Sindsdien is hij fan.”

In de tijd van Pele waren er uiteraard geen computers, laat staan computerspelletjes. In de tijd van Maradona bevonden die games zich hoogstens op het primitieve niveau van Tetris of Pacman. Stipjes en blokjes.

Nu is er YouTube. Gelanceerd in 2005. Omgerekend naar de voetbaljaartelling: 31 jaar na Cruijff – en slechts één jaar jaar na het debuut van Messi. Typ ‘Messi’ in en, floep, er verschijnen talloze filmpjes met doelpunten en dribbels, haarscherp in beeld. Van Maradona, Cruijff en Pele zijn de beelden vager, vlekkeriger of nog erger, zwart-wit. En, het grootste concurrentienadeel van de oude helden: er komen geen nieuwe beelden bij. Van Messi verschijnt er na elke nieuwe competitiewedstrijd nieuw materiaal online. Maakt hij een weergaloze slalom, dan stijgt zijn ster sneller dan die van Maradona of Pele destijds na zo’n actie.

Geen wonder dat Messi de oude voetbalsterren qua shirtverkoop moeiteloos verslaat. Oneerlijke concurrentie.

Dan die andere vraag. Is hij ook echt zo goed als Pele, Cruijff of Maradona? „Ik vind hem beter”, zegt Marieke Wildenberg, voorzitter van de Barcelona-fanclub. „Messi is net 25. Cruijff, Pele en Maradona waren nog niet zo goed op die leeftijd.” Auke Kok: „Inderdaad, Messi is zo jong al zo goed. Dat was bij Cruijff anders. De vraag is of Messi zich ook kan ontpoppen tot een persoonlijkheid op het veld. Nu is hij vooral een leuke, bescheiden knul die ontzettend goed is. Maar hij is nog niet in staat het nationale team van Argentinië aan te sturen.”

De cijfers zijn hoe dan ook indrukwekkend. Messi werd uitgeroepen tot beste voetballer van het jaar in 2009, 2010 en 2011. Alleen de Fransman Michael Platini won die prijs ook driemaal achtereen, in de jaren tachtig. Vorig seizoen scoorde Messi alleen al in de Spaanse competitie vijftig keer. Een belachelijk aantal. De Braziliaanse topspits Romario vergaarde in het seizoen 1993-1994 al eeuwige roem in Catalonië omdat hij dertig keer doel trof. Knap, maar liefst twintig minder dan een vier jaar jongere Messi. De Argentijn won overigens ook een gouden medaille met het Argentijnse voetbalteam op de Olympische Spelen van Peking in 2008. Alleen een WK-titel ontbreekt.

Volgens Rubén Saavedra (31) is Messi „absoluut” de beste voetballer ooit. Saavedra komt uit Barcelona en doet een PhD in neurowetenschappen in Amsterdam. Sinds zijn vijfde neemt zijn vader hem mee naar wedstrijden in Camp Nou, het stadion van FC Barcelona. Zijn vader verzekerde hem: hij zou fantastische voetballers gaan zien, maar het allerbeste lag al achter hen. Johan Cruijff. „En inderdaad, ik zag geweldige voetballers”, zegt Rubén Saavedra. „De Bulgaar Stoichkov, de Deen Laudrup. En toen kwam Romario. Ik zei tegen mijn vader: ‘Is hij echt niet beter dan Cruijff?’ ‘Nee’, zei mijn vader.” Meer Brazilianen verschenen op het toneel. Ronaldo, Rivaldo, Ronaldinho. „Nog steeds geen Cruijff”, zei mijn vader. In 2004 maakte Messi zijn debuut. „Nu is mijn vader om. Hij zegt dat Messi de beste voetballer is die hij ooit heeft gezien. En mijn vader is niet de enige. Houd een enquête in Camp Nou, en 95 procent van de mensen kiest voor Messi.”

Aanstaande zondag zit stadion Camp Nou weer vol. 21:00 uur, FC Barcelona-Real Sociedad. Gouden kans voor Lionel Messi. En voor shirtjesverkopers.