Verduisterd Westland

Het licht is uitgegaan in het Westland. Letterlijk. De straatlantaarns branden niet meer buiten de dorpskernen van deze gemeente, die is samengesteld uit twaalf dorpen. De besparingsoperatie moet vier ton opleveren, en is ingegaan op 1 juli.

Potplantenteler Arie Strijbis kwam op 2 juli van vakantie thuis, aan de Oranjepolderweg in Maasdijk. Ineens was zijn weg, die langs de kassen en woonhuizen slingert, even donker als nu. „Zou er misschien een stroomstoring zijn?”

Dat was ook mijn eigen associatie, toen ik hierheen reed, stapvoets en met groot licht, net als de tegenliggers die me verblindden. Gedoofde straatlantaarns flankeren de weg werkeloos en gelaten. In de inktzwarte lucht hangt een zwavelkleurige gloed, afkomstig uit de kassen.

Ik herinnerde me foto’s die André Kuipers vanuit de ruimte stuurde: deze hele regio is helgeel, alsof er brand woedt. Ironisch dat juist in dit kassengebied – een van de lichtste plekken op aarde – het straatlicht zo’n gevoelig punt is.

Alle gemeenten kregen dit jaar te horen dat ze gezamenlijk een kwart miljard euro minder krijgen dan verwacht, dus in alle gemeentehuizen sloegen wanhopige ambtenaren aan het ijsberen. Iemand sprak verrukt: ‘Doe het licht uit!’ En er was duisternis. Zonder ontslagen, met één druk op de knop. Meer dan de helft van de tweeduizend lantaarnpalen ging op zwart.

„Zonder dat ons iets verteld is”, zegt Strijbis. Namens alle bewoners van zijn laan schreef hij de gemeente een protestbrief, want de veiligheid is in het geding. Strijbis: „In deze laan is vorig jaar zes keer ingebroken. Als je hier ’s avonds een ommetje maakt of naar het dorp gaat is het stikdonker, dan voel je je niet veilig. Zeker niet als het straks winter is en iedereen op de fiets naar school of werk moet. En ze rijden hier vaak al waanzinnig hard.”

De gemeente antwoordde. Met een standaardmailtje. Vanaf ‘noreply@gemeentewestland.nl’.

„Op kruispunten, gevaarlijke bochten en oversteekplaatsen blijven de lichtmasten branden”, stelt de mail gerust. En inderdaad, in een bocht brandt nog één lamp.

Volgens Strijbis zijn er best alternatieven mogelijk: led-verlichting of lantaarns met zonnepanelen… De lokale partij Westland Verstandig, die meldt dat er honderden klachten zijn gekomen, zal zulke alternatieven aan de gemeente voorleggen.

Strijbis: „Moet ik soms lampen vanaf mijn eigen gevel op de straat laten schijnen? Dat kost wat. Ik betaal nu al evenveel gemeentebelasting als degenen die wel straatverlichting hebben.”

Na elven dwaal ik door het labyrintwerk van kassen. Het is spookachtig donker. Dus dit is hoe crisis eruitziet. De spertijd lijkt terug en ik waan me in een oorlogsfilm. Alleen reflecties van paaltjes en nummerplaten lichten op in mijn koplampen.

Dan schiet een politieauto rakelings langs. Ik herinner me wat Strijbis zei: „De politie surveilleert hier nu vaker. Dat deden ze na die inbraakgolf ook. Eventjes.”