Staking mijnwerkers Zuid-Afrika ontaardt in vuurgevecht met politie

In Zuid-Afrika hebben demonstrerende mijnwerkers en politie vanmiddag het vuur op elkaar geopend. Daarbij zouden zeker zeven doden zijn gevallen. De Marikana-mijn bij de plaats Rustenberg is al zes dagen het toneel van gewelddadige stakingen en botsingen met de politie, waarbij tot vandaag ook al elf doden vielen.

Bodies of striking miners lay on the ground after police opened fire on a crowd at the Lonmin Platinum Mine near Rustenburg, South Africa, Thursday, Aug. 16, 2012. South African police opened fire Thursday on a crowd of striking workers at a platinum mine, leaving an unknown number of people injured and possibly dead. Motionless bodies lay on the ground in pools of blood. (AP Photo) Lichamen van mijnwerkers liggen roerloos op de grond nadat de politie het vuur op hen heeft geopend bij de aanhoudende stakingen bij een mijn in Rustenburg. Foto AP

In Zuid-Afrika hebben demonstrerende mijnwerkers en politie vanmiddag het vuur op elkaar geopend. Daarbij zouden zeker tien doden zijn gevallen. De Marikana-mijn bij de plaats Rustenberg is al zes dagen het toneel van gewelddadige stakingen en botsingen met de politie, waarbij tot vandaag ook al elf doden vielen.

Volgens NRC-correspondent Peter Vermaas ontstond het vuurgevecht, doordat mijnwerkers politieagenten beschoten, die vervolgens terugvuurden.

Achterliggende oorzaak is concurrentie tussen vakbonden

De achterliggende reden voor de onrust bij de Marikana-mijn van het Britse bedrijf Lonmin is een conflict tussen twee vakbonden.

“De komst van een nieuwe vakbond heeft ervoor gezorgd dat de participatiegraad van de machtige traditionele vakbond National Union of Mineworkers (NUM) – de grootste van Zuid-Afrika – bij sommige mijnen onder de 50 procent is gedaald. Daardoor is de NUM niet langer de officiële gesprekspartner bij de onderhandelingen over lonen en arbeidsomstandigheden. De nieuwe vakbond Association of Mineworkers and Construction Union (AMCU) probeert in dat gat te springen. Zowel NUM als AMCU is er daarom leden aan het werven en dat heeft spanningen veroorzaakt.”

Tot nu toe elf doden bij eerder geweld

Vorige week vrijdag staakten zo’n drieduizend mijnwerkers er hun werk. Zaterdag ontaardde die actie in geweld, doordat de stakers collega’s te lijf gingen die wel probeerden naar hun werk te gaan.

Zondag kwamen bij aanvallen op de politie de eerste twee agenten om het leven. In de twee dagen daarna liep het aantal slachtoffers (politieagenten, veiligheidsmedewerkers en mijnarbeiders) op tot elf, veelal gedood met kapmessen en andere geïmproviseerde wapens.

Politietroepen probeerden de stakende mijnwerkers vandaag te verdrijven van de heuveltop waarop zij zich de afgelopen tijd hebben verzameld in afwachting van de inwilliging van hun eisen – onder meer een loonsverhoging van maar liefst 100 procent voor een specifiek soort boormedewerkers.

Bij die poging tot verplaatsing van de stakers zouden er ongeregeldheden zijn uitgebroken en zouden de demonstranten het vuur hebben geopend.

Beelden Al-Jazeera van het geweld bij de mijn begin deze week:

Lonmin dreigt alle stakende medewerkers te ontslaan

Dat een concurrentiestrijd tussen twee mijnvakbonden zulke hevige en bloedige confrontaties kan veroorzaken, laat volgens correspondent Vermaas eens te meer zien hoe groot de belangen in de Zuid-Afrikaanse mijnsector zijn.

“Het toont hoe groot de macht van de vakbonden is, dat wie de macht heeft over de mijnwerkers het hele land plat kan leggen. De mijnvakbond is de belangrijkste vakbond van het land. En Zuid-Afrika is een zeer belangrijk mijnland. Het is de grootste platinaproducent ter wereld en delft ook veel goud en koper.”

Lonmin, de op twee na grootste platinaproducent ter wereld, stelde eerder vandaag dat alle stakende mijnwerkers die morgen niet weer aan de slag gaan, per direct ontslagen zullen worden.