Met ongekamd haar in de woonwagen

Frans Bauer gaat in een nieuw tv-programma naar Hongarije om zijn ‘roots’ te verkennen. „Ik wilde graag het leven leiden zoals mijn opa dat heeft gedaan.”

Ali B slaakt een damesachtig gilletje als een oude zigeunervrouw het ‘douchegordijn’ opzij trekt om zijn rug te wassen. Albert Verlinde loopt in een strakke zwembroek en met een paraplu boven zijn hoofd door de regen om naar diezelfde douche te gaan. Irene Moors probeert een worst te maken, maar faalt jammerlijk – waarschijnlijk mede door de seksuele associaties die de handeling bij haar opwekt. Alle drie zijn ze te gast bij Bauer’s Zigeunernacht. Ook Emile Roemer, Pia Douwes, Ellen ten Damme en Erik van der Hoff zullen langskomen in het nieuwe programma van zanger Frans Bauer.

Vanavond zendt de TROS de eerste van acht afleveringen uit. In Bauer’s Zigeunernacht trekt de volkszanger samen met zijn broer Dorus en drie zigeunermuzikanten naar Hongarije, waar hij met zijn woonwagen aansluit bij de familie Farago. Hij doet dit om zijn ‘roots’ te verkennen, al kwam die uitspraak hem op kritiek te staan omdat hij geen Roma- of Sintibloed heeft. Bauer: „Tijdens de opnames zaten we in een woonwagen zoals mijn oma en opa die vroeger hadden. Mijn opa is opgegroeid tussen zigeuners. Hij was geen zigeuner, maar heeft wel met ze rondgetrokken. Ik wilde graag het leven leiden zoals hij dat deed.”

Zelf had Bauer een geromantiseerd beeld van het zigeunerleven. Hij schrok dan ook toen hij geconfronteerd werd met de erbarmelijke sanitaire voorzieningen en de beperkte ruimte in de woonwagens. Zijn grootste angst was dat zijn gasten, toch allemaal gewend aan luxe en chique hotelkamers, niet zouden kunnen wennen aan het kampleven. „Maar dat is goed gekomen. Op een gegeven moment laat je het wel los.” Volgens Bauer schuilt in loslaten de kracht van het programma. „Ik denk dat bekende Nederlanders nooit eerder zo in een programma te zien zijn geweest. In ieder geval niet wat betreft hun uiterlijk – ze worden vanaf het moment dat ze uit bed komen gefilmd – maar ook de gesprekken zijn bijzonder. Het zijn toch vaak mensen die voorbereid zijn op vragen en daar al een antwoord op klaar hebben, nu moesten ze toegeven aan de situatie en daardoor heel puur naar buiten komen. Zo heb ik Albert Verlinde gevraagd waarom hij, als hij zoveel van artiesten houdt, veel gevoelige informatie over ze publiceert. Dat is toch een vraag die hij waarschijnlijk nooit eerder in zijn leven heeft gehad.”

Bauer’s Zigeunernacht ligt daarmee in lijn van programma’s die zich richten op het ‘echt’ in beeld brengen van (bekende) mensen. Denk aan Echte meisjes in de jungle en Expeditie Robinson, waar slechte voorzieningen gecombineerd met een wedstrijdelement het slechtste in BN’ers naar boven halen.

Het contrast tussen het leven in Nederland en het zigeunerleven in Hongarije blijkt groot. De situatie in het zigeunerkamp is schrijnend, zeker als duidelijk wordt dat het toilet bestaat uit een houten plank met een gat erin en de douche alleen tijdelijk is opgehangen om de Nederlanders tegemoet te komen. „Afgezien van de douche denk ik dat we het echte zigeunerleven dicht hebben benaderd,” zegt Bauer. „Dit is hun leven is zoals ze dat écht leiden.”

Bauer sluit met zijn programma aan bij een trend. Het past bij de verhoogde belangstelling voor Balkanmuziek van Roma van een paar jaar geleden. Komiek Sacha Baron Cohen gebruikte de muziek in zijn film Borat en acteur Johhny Depp trad op in de muziekdocumentaire When the Road Bends: Tales of a Gypsy Caravan. En in My Big Fat Gypsy Wedding worden zigeunermeisjes gevolgd bij hun huwelijk. Gerard Joling zei eerder dit jaar ook dat hij een programma wilde maken voor de SBS over zigeunermuziek – Bauer werd zelfs beschuldigd van het stelen van het format van Joling.

Waarin onderscheidt Bauer’s Zigeunernacht zich? Volgens hem geeft My Big Fat Gypsy Wedding een vertekend beeld omdat daar slechts een feest wordt getoond. Frans Bauer „Bij de familie Farago zie je de dagelijkse praktijk. Waar opa elke ochtend buiten op een stoel wordt gezet met een fles pálinka en ’s avonds weer binnen wordt gehaald. Waar jongens bij een boer werken voor een paar euro’s om ’s avonds de kinderen eten te kunnen geven, terwijl ze met acht man in een trailer wonen. Dat is een ander verhaal.”