Marmeren inlegwerk in vloer van dom in Siena twee maanden lang te zien

Meer dan een miljoen bezoekers, zowel toeristen als gelovigen, betreden jaarlijks de kathedraal van de Toscaanse stad Siena. Binnen in het gotische gebouw is zoveel te zien aan architectuur, schilderingen en sculptuur dat het eerst niet eens zo opvalt dat misschien wel de grootste kunstschat van de kerk aan het oog is onttrokken. Een groot deel van de vloer, dat bestaat uit even schitterend als kwetsbaar marmeren inlegwerk, wordt bijna altijd bedekt door hardboard panelen.

Al sinds de late negentiende eeuw zijn deze marmerincrustaties verstopt. Slechts eens per jaar wordt de vloer voor inspectie en onderhoud kortstondig blootgelegd. Dit jaar pakt de Opera del Duomo (‘domfabriek’) groter uit: vanaf 18 augustus is de vloer twee maanden lang in volle glorie te bewonderen.

Al in de veertiende en vijftiende eeuw hebben lokale kunstenaars gewerkt aan ontwerpen voor de vloerdecoraties. Maar vooral in de decennia rond 1500 kwamen prachtige taferelen tot stand in de dwarsschepen en het koor van de kerk. Daar bevinden zich grote, drukbevolkte scènes zoals de ‘Kindermoord te Bethlehem’ naar ontwerp van Matteo di Giovanni (1481). Uit de bontgekleurde voorstelling blijkt hoe kundig de uitvoerders het plan wisten om te zetten in inlegwerk. Nog virtuozer uitgevoerd zijn de monochrome panelen die vanaf 1521 werden ontworpen door de schilder Domenico Beccafumi. In marmer ademen ze de spontaniteit en levendigheid van pentekeningen die lichtjes zijn bewerkt met het penseel.

De vloer van het godshuis is bezaaid met thema’s uit de klassieke traditie en het Oude Testament. Maar alle voorstellingen verwijzen naar Christus of naar de christelijke moraal. Zo tonen Beccafumi’s werken de geschiedenis van de bijbelfiguur Mozes die het volk Israël door de woestijn leidde, zoals Christus leider zou worden van de Kerk.

De Umbrische schilder Pinturricchio ontwierp in 1505 voor de dom een ‘Allegorie van de wijsheid’, waarin de personificatie van Sapientia wordt geflankeerd door de Griekse filosoof Socrates en de cynicus Krates. Laatstgenoemde gooit een mand met gedetailleerd weergegeven juwelen leeg. Wie de goddelijke Wijsheid heeft bereikt, heeft immers geen materiële zaken meer nodig.

T/m 24/10, dagelijks van 10:30-19:30 (zon-/feestdagen: 9:30-18:00 uur). Inl: www.operaduomo.siena.it