Illegalen in rij voor cadeau Obama

Sinds gisteren kunnen jonge illegalen in VS een tijdelijke verblijfsvergunning vragen. Een geste van president Obama, die hem van pas kan komen in de verkiezingen.

Illegalen in Los Angeles gisteren in de rij voor een verblijfsvergunning. Ze wonen er vaak al jaren. Foto Reuters

In steden in de hele Verenigde Staten stonden gisteren lange rijen jonge illegale immigranten. Na jarenlang te hebben gevreesd voor uitzetting, konden ze gisteren voor het eerst aanvraagformulieren ophalen voor een tijdelijke verblijfsvergunning. Het is een omstreden cadeau van president Barack Obama, die volgens zijn Republikeinse tegenstanders op deze manier de steun van immigranten wil binnenslepen.

De vergunning voor jonge illegalen is twee jaar geldig. Om in aanmerking te komen moeten illegale migranten voor hun zestiende de Verenigde Staten zijn binnengekomen en mogen ze nu niet ouder zijn dan dertig jaar. Ze moeten naar school zijn gegaan of in het leger hebben gediend en mogen geen strafblad hebben.

Naar schatting 1 miljoen tot 1,7 miljoen jonge illegalen komen in aanmerking voor een zogeheten ‘uitstel van deportatie’. Het merendeel kwam als kind Amerika binnen met ouders zonder papieren. Al die tijd leefden ze in een schemergebied.

Illegalen mogen in de VS naar school en worden zelfs gerekruteerd door het leger, maar ze mogen officieel niet werken, kunnen geen rijbewijs halen of een studiebeurs aanvragen. De tijdelijke vergunning maakt dat allemaal wel mogelijk.

De belangstelling voor de aanvraagformulieren voor was gisteren veel groter dan verwacht, vooral in zuidelijke staten met grote immigrantengemeenschappen zoals Texas en Florida. Volgens mediaberichten stonden in sommige steden tienduizenden jongeren te wachten bij kerken, advocatenkantoren en migrantenorganisaties die de formulieren uitdeelden en advies gaven.

President Obama gebruikte zijn presidentiële macht om de tijdelijke vergunning op 15 juni aan te kondigen. Kort daarvoor was een soortgelijk wetsvoorstel gestrand in het Congres. Obama was al langer een voorvechter van de zogeheten Dream Act, die jonge illegalen een kans op een permanente verblijfsvergunning zou hebben geven.

Het gebaar is Obama op kritiek komen te staan van Republikeinse politici. Zij vinden dat Obama zijn positie als president heeft misbruikt om wetgeving door te drukken die hem stemmen bezorgt bij de verkiezingen van 6 november. Veel legale migranten met stemrecht zijn voor een ruimhartiger toelatingsbeleid in Amerika. Met name Latinos vormen een grote kiezersgroep.

Er zijn ook critici aan de kant van de belangenorganisaties van immigranten. De tweejarige verblijfsvergunning biedt geen permanente oplossing, zoals de gestrande Dream Act had gedaan. De vergunning kan verlengd worden, maar dat is niet gegarandeerd. Wat er gebeurt bij een afwijzing is niet bekend. De angst bestaat dat illegalen die voor de vergunning uit de schaduw zijn getreden dan het land worden uitgezet.

Obama heeft gezegd dat het beleid moet helpen om talentrijke jonge immigranten mee te laten doen in een land waar ze vaak al jaren wonen. Tegelijkertijd heeft Obama het aantal deportaties van illegalen met een strafblad verhoogd.

De Republikeinse presidentskandidaat Mitt Romney is tegen de invoering van de Dream Act, ook voor illegale migranten die studeren. Hij heeft ook kritiek geuit op het verwaterde deportatie-uitstel van Obama, maar Romney heeft niet gezegd dat hij het zal terugdraaien als hij president wordt. Hij heeft geen alternatief gepresenteerd, maar beloofde een „beschaafde maar resolute” oplossing voor het migratieprobleem.

Jonge migranten die gisteren in de rij stonden voor een aanvraagformulier waren opgetogen, ondanks het lange wachten. Marlon Morraz, een 19-jarige migrant uit Nicaragua, vertelde aan Reuters dat nu eindelijk zijn droom in vervulling kan gaan om te studeren. Morraz, die op zijn elfde naar Amerika kwam, hoorde bij de beste studenten van zijn middelbare school, maar kon geen studiebeurs aanvragen voor de universiteit. Als hij straks papieren heeft hoopt hij alsnog naar de universiteit te gaan die hem een plek had geboden.