Nederlandse regering niet van plan geweld in Indië te onderzoeken

In juni doken foto's op van executies door Nederlandse militairen tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Foto: Stadsarchief Enschede

De regering is niet van plan om nieuw onderzoek te doen naar het militaire optreden van Nederland in Indië tussen 1945 en 1949. De onderzoeksinstituten die daar om vragen zijn daar volgens minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (VVD) zelf goed toe in staat, meldt persbureau Novum.

“Vanzelfsprekend staat het de instituten vrij om binnen hun programma en verantwoordelijkheidsgebied ruimte te maken voor studie naar het geweldsgebruik in de periode van dekolonisatie”, schrijft Rosenthal. De instituten zijn daartoe ook goed uitgerust en beschikken over onderzoeksbudgetten. “Wij zien hierbij geen inhoudelijke, sturende of begeleidende rol voor het kabinet.”

De oproep voor nieuw onderzoek werd in juni gedaan door onderzoeksinstituut voor oorlogsstudies NIOD, het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde. Zij vinden dat nader onderzoek nodig is om te begrijpen wat voor oorlog er is gevoerd en hoe deze oorlog mensen aan beide kanten ertoe bracht wreedheden te begaan.

De oorlog blijft volgens de instituten terugkomen en het einde zou nog niet in zicht zijn. De instituten willen dat in dat onderzoek ook Indonesische archieven en historici worden geraadpleegd.

Beelden van executies

De bewindsman reageert ook op de foto’s die recentelijk opdoken van executies in voormalig Nederlands-Indië. De executies zijn zeer waarschijnlijk uitgevoerd door het Nederlandse leger tijdens de politionele acties. De foto’s zijn afkomstig uit een privéalbum van een soldaat die als dienstplichtige diende.

Rosenthal is niet van plan om het NIOD of NIMH opdracht te geven tot onderzoek naar de exacte toedracht van de executies. Deze instituten zijn onafhankelijk en zetten zelf hun eigen onderzoeksprogramma’s uit, schrijft hij. Daarnaast wijst hij erop dat het beeldarchief van het NIMH ook ‘indringende foto’s’ van slachtoffers van gevechtshandelingen tijdens de dekolonisatie van Indonesië bevat. “Deze beelden bevinden zich al jaren in het publieke domein.”