Asiel niet per se redding Assange

Hoe komt Julian Assange uit Groot-Brittannië als Ecuador hem asiel geeft? De weg naar het vliegveld telt veel gevaren voor de WikiLeaks-oprichter.

Geeft Ecuador Julian Assange, oprichter van klokkenluiderswebsite WikiLeaks, asiel? De Britse krant The Guardian, doorgaans goed ingevoerd als het om WikiLeaks gaat, schreef gisteravond stellig van wel.

Maar vrijwel onmiddellijk liet de president van Ecuador, Rafael Correa, weten dat „er nog geen besluit is genomen” en dat berichten hierover „voortijdig” waren. Correa zou vanmiddag een vergadering hebben met zijn juridische team en zou daarna iets laten weten. Assange herhaalde die mededeling via Twitter.

De 41-jarige Australiër zit al bijna een maand in de Ecuadoraanse ambassade in Londen, nadat hij een hoger beroep over uitlevering aan Zweden verloor. Justitie in Zweden wil hem ondervragen over twee mogelijke verkrachtingszaken.

Assange vreest echter dat hij vervolgens zal worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten, die hem mogelijk willen aanklagen voor het publiceren van staatsgeheimen. In zijn asielaanvraag heeft hij het over „politieke vervolging”.

Ecuador bood hem al asiel aan in 2010. Toen ging dat vooral om een vestigingsplaats voor WikiLeaks. Nu zou een asielaanbod vooral symbolisch zijn. Want de grote vraag is hoe Assange Londen kan verlaten zonder te worden opgepakt.

De ambassade, Ecuadoraans grondgebied, ligt op kilometers afstand van de verschillende vliegvelden van Londen. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken liet maandag weten „een juridische verplichting” te hebben Assange uit te leveren aan Zweden. „We zijn vastbesloten om aan die verplichting te voldoen”, zei een woordvoerder. Bovendien heeft Assange de voorwaarden van zijn borgtocht geschonden door zijn toevlucht in de ambassade te zoeken. De politie kan hem alleen al daarvoor arresteren.

De Ecuadoraanse minister van Buitenlandse Zaken, Ricardo Patiño, zei maandag tegen persbureau Reuters dat „het om meer gaat dan het honoreren van een asielaanvraag, aangezien Assange een vrijgeleiding van de Britse regering nodig heeft om Engeland te verlaten”.

Een andere mogelijkheid is dat Assange op de ambassade blijft. Dat deed ook de Nederlandse activist Klaas de Jonge, in Zuid-Afrika verdacht van wapensmokkel. De Jonge vluchtte in juni 1985 de Nederlandse ambassade in Pretoria in en zou daar ruim twee jaar zitten, tot hij vrijkwam bij een gevangenenruil.

Correa en Assange kennen elkaar sinds een Skype-interview van Assange met Correa voor de zender Russia Today, eerder dit jaar. „Welkom bij de club van de vervolgden”, zei Correa, bekend tegenstander van de Amerikanen.

Als Ecuador Assange asiel verleent, jaagt het zeker Zweden tegen zich in het harnas. Dat probeert de Australiër al sinds 2010 te ondervragen over de verkrachtingen en zegt dat de zaak niets met WikiLeaks te maken heeft. Ecuador probeerde in eerste instantie Zweden te bewegen om Assange in Londen te ondervragen. Dat had geen resultaat.