Column

Voedt stilte de wijsheid of het onbehagen?

Horace Cohen en Zarayda Groenhart zwijgen.

Zwijgen. Luisteren naar de stilte. Hoe minder we de stilte kennen, des te begeerlijker lijkt zij. Stilte wordt daardoor spiritueel. Monniken zwijgen. Stilte brengt je dieper, dichter bij jezelf, dichter bij God. Maar, we vullen niet voor niets ons leven met praten en muziek. We zijn bang voor stilte. Zo leuk is het niet om op jezelf te zijn teruggeworpen.

Goed idee van Arie Boomsma om daar eens televisie van te maken. In het realityprogramma Ssst moeten bekende Nederlanders 36 uur lang zwijgend met elkaar doorbrengen. Het begint goed, de eerste kandidaat, presentator Sebastiaan Labrie (in The Passion hing hij nog naast Jezus) komt binnen en we horen hem ademen; een geluid dat je bijna nooit hoort op tv.

Maar dan gaat het al snel mis. De kandidaten mogen niets doen. Hierdoor gaat het meer over verveling dan over stilte. En over ledigheid zijn al veel realityprogramma’s gemaakt, om te beginnen Big Brother. Ook hebben de kandidaten achteraf niet zo veel te melden over hun stille weekend. Belangrijkste bezwaar is dat Boomsma niet all the way durft te gaan. De geluidsband wordt volgestort met voice-over en met muziek van John Cage. Waarom mogen wij niet meeluisteren naar de stilte?

Sterk idee, magere uitvoering. Geeft niet, want Ssst is een pilot gemaakt in het kader van TV Lab. Vijf dagen lang krijgen we programma’s die zich nog in de testfase bevinden. Het onvolmaakte behoort tot de charme van deze werkplaats.

Paul de Leeuw staat in TV Lab ook met een sterk idee en een onvolmaakte uitvoering. Game of Fame is een quiz waarbij de 96 kandidaten thuis kunnen blijven. Ze doen mee via de webcam. Dat komt tegemoet aan de neiging van kijkers om op de bank mee te spelen met quizzen. Het komt vooral tegemoet aan de wens van deze kijker om bij al die huiskamers naar binnen te gluren. (Waarom had de winnaar een neppaard in de gang staan?) Kandidaten zijn zo veel leuker, diverser dan in de studio.

De Leeuw is in zijn element. Dankzij zijn unieke mengsel van charme, botheid en humor is hij goed met ‘gewone’ mensen. Game of Fame is een echt experiment: de uitwerking is ronduit slonzig. Het grootse bezwaar hier is de falende techniek: de webcams werken niet naar behoren, waardoor verbinding tussen De Leeuw en zijn kandidaten lastig is. Vertraging, onverstaanbaarheid.

TV Lab 2011 dreef nogal op het concept ‘Ha ha, wij houden de mensen voor het lapje’. Dat doen Boomsma en De Leeuw in ieder geval niet. Ze zijn eerlijk. Alleen dat is al een verademing.

Wilfred Takken vervangt deze week Hans Beerekamp.