Verleden begraven en zoeken naar nieuwe eenheid

Onder leiding van Louis van Gaal maakt Oranje zich op voor de eerste interland sinds het EK. „We mogen niet vergeten wat daar is gebeurd.”

Klaas-Jan Huntelaar maakte gisteravond aan de rand van het veld van de Katwijkse amateurclub Quick Boys één ding duidelijk: tussen hem en Bert van Marwijk zou het niet meer goed komen. De spits van Schalke 04 koos na lang aarzelen zijn woorden zorgvuldig: „Het is wel duidelijk dat ik niet tevreden was tijdens het EK. Maar ik wil dat afsluiten. Ik wil volle bak vooruit.” Of de rest van de selectie na het vertrek van Van Marwijk het verleden net zo lichtzinnig wil begraven zal moeten blijken.

Van Marwijk stapte na het desastreus verlopen EK voetbal in Polen en Oekraïne gedesillusioneerd op bij Oranje. Hij was de greep op zijn selectie kwijtgeraakt en kon niets anders dan zijn conclusies trekken.

De geplaagde bondscoach trad niet naar buiten met zijn visie op de gebeurtenissen, maar het werd wel duidelijk dat de sfeer in de selectie dusdanig verziekt was dat goed presteren onmogelijk was. Huntelaar en in iets mindere mate Rafael van der Vaart golden als de grootste stoorzenders.

De KNVB ging op zoek naar een gelouterde people manager en kwam uit bij Louis van Gaal. De nieuwe bondscoach nam bewust geen contact op met zijn voorganger omdat hij „onbevooroordeeld” aan zijn nieuwe baan wil beginnen. Maar Van Gaal begreep ook wel dat hij niet zonder meer aan het EK voorbij kon gaan. Daarvoor was er simpelweg te veel misgegaan binnen de selectie. Van Gaal twijfelde weliswaar over de inzetbaarheid van Robin van Persie en Rafael van der Vaart voor het duel morgen tegen België, maar hij wilde ook uit hun mond het verhaal over het EK horen.

De selectie van het Nederlands elftal kwam gisteren voor het eerst sinds het EK weer bijeen in Grand Hotel Huis ter Duin in Noordwijk. Op de gestopte aanvoerder Mark van Bommel na, meldden alle sleutelspelers zich keurig op tijd. Sommige spelers zoals Robin van Persie ontweken aanvankelijk de pers door via de parkeergarage het hotel binnen te gaan.

Arjen Robben stopte wel even bij de draaideur voor de camera’s van de NOS en stipte in een paar zinnen de kern van de problemen aan. „Het afgelopen EK was natuurlijk een drama”, zei de aanvaller van Bayern München. „Het is denk ik goed om opnieuw te beginnen. Maar ik heb ook een beetje een dubbel gevoel. Er zijn dingen gebeurd die het bijna onmogelijk maken om als groep goed te presteren. Verder wil ik daar niets over zeggen. Ik denk wel dat we daar als groep over gaan praten. We mogen niet vergeten wat daar is gebeurd.”

Uit een reconstructie die deze krant na de uitschakeling van Oranje maakte, bleek dat sommige internationals – onder wie Huntelaar, Van der Vaart en Van Persie – het groepsproces ondermijnden. Spelers kwamen op voor hun eigen belangen, eisten privileges en rebelleerden.

Door de onverwachte nederlaag in de eerste groepswedstrijd tegen Denemarken werd de onvrede vergroot en zag een wisselspeler als Huntelaar zijn kans schoon om voor zijn eigen belang te vechten. Van Marwijk slaagde er niet in de problemen in te dammen. Noodkreten van Van Bommel en Wesley Sneijder, die hun ploeggenoten op hun verantwoordelijkheden wilden wijzen, hielpen niet.

Na de derde en laatste nederlaag tegen Portugal verliet het aangeslagen Oranje het toernooi. De internationals waaierden uit over de wereld om ieder op hun eigen manier het echec te verwerken. Huntelaar verzette zijn zinnen eerst een paar dagen thuis in Nederland voordat hij op vakantie naar Zweden ging. „Het moest toch allemaal een beetje slijten”, stelt hij. „Al met al is dat aardig gelukt.”

Hoewel Huntelaar door verschillende partijen werd aangewezen als grootste onruststoker, besloot de 56-voudig international niet te reageren in de media. „Nee, daar had ik geen behoefte aan”, zei Huntelaar. „Gelukkig hebben andere spelers als Sneijder en Van der Vaart het voor me opgenomen. Wat geweest is, is geweest. Zo werkt de voetballerij nu eenmaal.”

Van Gaal zal de internationals toch vragen om terug te blikken op het EK voetbal. Huntelaar: „Als hij me om mijn visie vraagt zal ik die geven. Ik zal zeggen dat het niet goed was en zal hem uitleggen waaraan dat in mijn ogen heeft gelegen. Dat deel ik niet met de pers. Maar ik heb nergens spijt van.”

Van der Vaart vindt ook dat hij ten onrechte is neergezet als één van de rotte appels. „Het is daar niet goed gegaan”, zegt Van der Vaart over het EK. „Dat lijkt me duidelijk. Natuurlijk waren er tijdens het EK binnen onze groep irritaties. Dat gebeurt bij een ploeg die niet presteert. Maar iedereen die mij kent, weet dat ik geen stoorzender ben. Ik heb op het EK een keer gezegd dat ik het moeilijk had met mijn rol als wisselspeler. Maar dat wil niet zeggen dat ik toen naar ben gaan doen. Ik ben gewoon mijn best blijven doen.”

Wesley Sneijder vindt dat de spelers bij Oranje de rol die ze toegewezen krijgen moeten accepteren. „Het is moeilijk als je bij je club belangrijk bent en bij het Nederlands elftal op de bank terecht komt. Maar we zullen dergelijke dingen moeten accepteren. Ik heb dat ook op het EK gezegd. Alleen is het dan moeilijk om dingen te veranderen. Nu moet de knop om”, aldus de spelmaker.

Huntelaar, Van der Vaart en veel andere internationals hebben de conclusie getrokken dat de groep een andere weg moet inslaan als ze resultaten willen halen.

„Iedereen zal ervoor moeten zorgen dat deze groep weer een eenheid wordt”, stelt Huntelaar. „Daarin zal de nieuwe bondscoach ook een rol gaan spelen. Deze trainer is weer heel anders. Zijn denkwijze is anders, er gaan vast andere regels gelden en er komen weer nieuwe kansen.”

Na de eerste dag was de hand van Louis Van Gaal al een klein beetje zichtbaar. Al was het maar omdat Van Persie voor het eerst sinds tijden weer eens met de pers sprak. De spits van Arsenal ontweek daarbij behendig alle lastige vragen, vooral over het verleden.