Tien maanden op de hei, op ontdekkingsreis naar jezelf

Ze kunnen veel, maar één ding konden ze nog niet: keuzes maken. Voor hen is er een studie in levens- ervaring à 25.000 euro. Hinke Hamer sprak de studenten vlak voor de diploma-uitreiking.

‘Wat deze opleiding uniek maakt, is onmeetbaar.’

Aan boord van de Titanic waren twaalf honden aanwezig. Drie daarvan overleefden de scheepsramp: twee pomerianen, van wie eentje Lady heette, en een pekinees, met de naam Soen Yat Sen.

Dat vertelt Wouter, 21 jaar, ‘Burtoniaan’.

Zet negen intelligente, vroegwijze jongvolwassenen samen aan een eettafel en er ontspint zich ogenblikkelijk een strijd om wie de meeste feitenkennis heeft. Die strijd komt voort, zegt Aleydis, 25 jaar, uit een gedeelde ‘woeste blijdschap’ om alles wat het leven te bieden heeft. Maar een keuze maken uit al dat moois – dat is nog geen van allen gelukt.

Alle negen studenten aan de Burton Academie – de jongste 19, de oudste 26 – maakten een ommelandse reis voor ze hier afgelopen najaar terechtkwamen. Figuurlijk, want geen van allen vond nog zijn bestemming in het leven. En ook letterlijk: voor de meesten ligt het Drentse Veenhuizen niet naast de deur. In deze voormalige strafkolonie, omringd door arbeidershuizen met stichtelijke gevelspreuken in kapitalen (‘ORDE EN TUCHT’, ‘WERK EN BID’, ‘ONTWIKKELING’) streken de studenten neer voor een eenjarige ontdekkingsreis naar zichzelf en het leven. Een klein jaar lang woonden ze samen onder één dak, ze deelden lief en leed, keuken en collegezaal.

De oprichters van de academie beloofden hun studenten ‘tien jaar levenservaring in tien maanden’. Afgelopen vrijdag kreeg de eerste lichting studenten het diploma uitgereikt. Hebben zij gevonden waar ze voor kwamen?

De Burton Academie is een vrucht van Lodewijk Dekker (47) en Ellen van Campenhout (37), ontsproten aan een diep verlangen naar een school voor ‘multigetalenteerde zoekers’, zoals zij zelf ooit waren. De academie past in deze tijd: „een uitdagende tijd”, zegt Van Campenhout. De huidige generatie twintigers heeft het volgens haar niet makkelijk. Ze durven nauwelijks nog „kwetsbaar” te zijn en strijden niet mét, maar tégen elkaar, met hun flitsende Facebookpagina’s en tweets over een groots en meeslepend leven. Het aantal keuzemogelijkheden dat zij krijgen voorgeschoteld, noemt Van Campenhout schrikbarend. „Deze jongvolwassenen zijn opgevoed met de overtuiging dat alles kan, maar committeren zich nergens aan, uit angst dat ze iets mooiers missen. Wij noemen dat de ‘buffetmentaliteit’.”

De Burton-oprichters helpen hun studenten „zich vast te leggen”, want zonder keuzes is er geen vooruitgang, zeggen zij. „Alles is mogelijk, vertellen we de studenten, mits je een doel hebt en bereid bent daarvoor heel, heel hard te werken.”

Hun academie noemden Dekker en Van Campenhout naar Sir Richard Francis Burton, een negentiende-eeuwse Brit die leed aan keuzestress avant la lettre: hij was ontdekkingsreiziger, geograaf, spion, schrijver, soldaat, tekenaar, valkenier, schermer, diplomaat en linguïst.

Burtonianen zijn ‘veel-begaafde’ jong-volwassenen met uiteenlopende interesses, zegt Lodewijk Dekker. „Het zijn slimmerds, ze leggen voortdurend verbanden die een ander niet legt.”

Begaafd of niet – alle studenten verloren een richting voor hun leven uit het oog. De meesten braken eerdere opleidingen voortijdig af, studies die soms ver uiteen lagen. Aleydis studeerde aan de Willem de Kooning en aan de Gerrit Rietveld Academie (beide kunstacademies) en aan de Universiteit van Tokio. Julia (22) begon aan geneeskunde en aan bouwkunde. Marit (26) hoeft nog maar één vak te halen, dan heeft ze een bachelor-diploma psychologie op zak, Wiske (23) heeft bijna een hbo-opleiding afgerond.

De Burton Academie is niet gratis. Alle studenten spraken hun grootouders, ouders of de bank aan om 25.000 euro te kunnen neerleggen: 16.900 euro schoolgeld en 850 euro per maand voor kost en inwoning. Dat bedrag is kostendekkend, zeggen ‘Lo en El’, zoals de studenten hen noemen.

Sinds een jaar huren Dekker en Van Campenhout Klein Soestdijk in Veenhuizen, de voormalige directeurswoning van de Maatschappij van Weldadigheid uit Suzanna Jansens boek Het Pauperparadijs. Dat verbouwden ze tot een hedendaagse kostschool, met slaapkamers, een keuken en een collegezaal.

Terugkijkend zeggen de studenten dat ze vooral veel hebben gehad aan de bijdragen van journalist Jort Kelder: van dromers werden de Burtonianen doeners, zeggen ze. Marit droomde ervan op een podium te staan en schreef nu een anderhalf uur durend theaterstuk. Christèl (20) stelde een businessplan op voor haar onderneming en schreef zich in bij de Kamer van Koophandel; sindsdien biedt ze inburgeringscursussen aan in Friesland. Julia bouwde een lege ruimte in Klein Soestdijk om tot bibliotheek. Burton had haar doen ontdekken dat haar hart ligt bij interieurontwerp.

Gevraagd om het afgelopen studiejaar samen te vatten, gebruiken de studenten grote woorden: Burton is ‘een achtbaan’, ‘een tsunami’, ‘de meest heftige reis denkbaar’. Want er werd wat af-gereflecteerd. Elke dinsdagmorgen maakten de studenten een boswandeling, waarbij ze gezamenlijk discussieerden over thema’s als moed, trots en nederigheid. Ze bekwaamden zich in yoga, lazen Goethe’s Faust en reisden af naar Schotland voor een zware bergbeklimming.

Vrijdag 10 augustus ontvingen de studenten hun diploma, afgelopen zaterdag pakten zij hun spullen, zondag reden ze weg. Ze vertrokken met een niet-erkend diploma van een niet-erkende opleiding die geen enkele garantie biedt. Velen voelen de hete adem van hun ouders in hun nek, die willen weten of het schoolgeld goed besteed is.

Ellen van Campenhout: „We bieden geen garanties voor een succesvolle carrière hierna, want die biedt het echte leven ook niet.” Naar een accreditatie van de overheid verlangt ze evenmin: „Wij brengen jongeren kennis en sociale ontwikkeling bij, om zo de overgang naar een werkend leven gemakkelijker te maken. Burton moet een stevig fundament vormen, waarop onze studenten kunnen terugvallen bij tegenwind. Maar wat de opleiding uniek maakt, is onmeetbaar.”

Gevraagd hoe Dekker en Van Campenhout hun eerste lichting studenten zich het liefst zien ontwikkelen, zeggen ze tegelijk: „Als zichzelf.”

Terug naar de eettafel. Weten de ontdekkingsreizigers zelf al wat straks op hun visitekaartje komt te staan? Wouter wel, zegt hij. Hij had zich aangemeld bij de London School of Fashion, maar daar is hij afgewezen. Nu begint hij zijn eigen ‘sneakers-lijn’ (schoenen). Mette (19) is ingeloot voor een opleiding journalistiek. Miha (21) pakt zijn studie aan de Hogeschool voor de Kunsten weer op, Julia begint aan een stage bij een binnenhuisarchitect.

Aleydis gaat aan de slag als fotograaf: „Ik wil mensen een transformatie helpen doormaken en die transformatie wil ik vastleggen.” Daarnaast droomt ze ervan een moderne sprookjesverteller te zijn, iemand als filmmaker Tim Burton: „Weet je wat ik wel zou willen? Ik zou wel eens een tijdlang willen meedraaien bij De Efteling.”

De Burton Academie heeft voor het studiejaar 2012-2013 ruimte voor veertien studenten. Op dit moment vindt de selectie van nieuwe studenten plaats. Zie www.burtonacademie.nl.