Premier Noorwegen onder druk door rapport over Breivik-aanslagen

Norway's Prime Minister Jens Stoltenberg looks on during a news conference in Oslo August 13, 2012. Norwegian police and security services could have prevented all or part of an attack by far-right militant Anders Behring Breivik, who killed 77 people in a bombing and gun massacre last year, a government commission said on Monday. REUTERS/Anette Karlsen/NTB Scanpix (NORWAY - Tags: POLITICS CRIME LAW) THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. NORWAY OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN NORWAY. NO COMMERCIAL SALES De Noorse premier Jens Stoltenberg tijdens de presentatie van het kritische rapport dat zijn positie aan het wankelen lijkt te brengen. Foto Reuters / Anette Karlsen

De Noorse premier Jens Stoltenberg staat onder druk na de publicatie van een kritisch rapport over de handelwijze van de Noorse overheidsinstanties rond de aanslagen van Anders Behring Breivik op 22 juli vorig jaar. Een van de grootste kranten van Noorwegen, VG, roept Stoltenberg vandaag op af te treden.

De 22 Juli-commissie concludeert in haar rapport dat de aanslagen voorkomen hadden kunnen worden. VG stelt dat de premier de eindverantwoordelijke is en spoorde hem aan af te treden.

De vraag of hij had overwogen om af te treden, ontweek de Noorse premier Jens Stoltenberg gisteren. Wel zei hij, bij de presentatie van het vernietigende rapport over het falende politieoptreden bij de dubbele terreuraanslag van Breivik, dat hij de uiteindelijke verantwoordelijkheid op zich neemt voor de fouten van politie en inlichtingendiensten.

Hoe talrijk en ernstig die fouten waren, en hoe onvoorbereid de politiediensten waren op een dergelijke aanslag, maakte het rapport pijnlijk duidelijk. Het stuk bevat 31 aanbevelingen om de toestand te verbeteren, waaronder een verbod op semi-automatische wapens en uitbreiding van het aantal politiehelikopters en piloten. De enige beschikbare helikopter van de Noorse politie kon op de bewuste dag niet ingezet worden, omdat de bemanning met vakantie was.

Met een tip die na Breiviks bomaanslag in Oslo binnenkwam werd bijna twintig minuten niets gedaan. De commissie zei dat de aanslag op Utøya voorkomen had kunnen worden als de tip direct was opgepikt.

Noorse oppositiepartijen hebben hun parlementariërs teruggeroepen van vakantie om het rapport van de 22 Juli-commissie te bespreken.

Breivik heeft bekend de aanslagen in Oslo en Utøya te hebben gepleegd, maar heeft ontkend hiermee een misdaad te hebben begaan. Het vonnis in de rechtszaak tegen Breivik wordt 24 augustus uitgesproken.