Praten zonder te haperen

Miss Montreal (1984) werd bekend dankzij 3FM en een reclame voor kaas. Door te zingen stopte ze met stotteren.

‘Eigenlijk zit ik altijd hier aan de keukentafel. Bij het schrijven van nummers, het oefenen op de gitaar. Een vast dagritme heb ik niet. Er zijn lange periodes dat ik meerdere avonden per week optreed en pas ’s nachts thuiskom. Dan sta ik laat op. Bovendien heb ik dan nog twee dagen spierpijn in mijn nek en rug, omdat het er op het podium wild aan toegaat. Ik moet daar echt van bijkomen.

Mijn nieuwe album I Am Hunter is net uit. Op dit moment heb ik even geen inspiratie meer. Ik ben gewoon leeg. Bovendien: ik leef voor drama, mijn muziek moet drama zijn; het album staat vol met mislukkingen in de liefde. Maar sinds kort ben ik gelukkig met iemand en voelt het echt heel fijn. Dus ja, dat is lastig. Daardoor kan ik niet echt schrijven. Ik zal op zoek moeten naar een nieuwe bron.

Het schrijven begint met de melodie. Vaak ontstaat die ’s nachts: ik droom een melodie, soms een complete zanglijn. Als ik dan wakker word, denk ik: dat bestaat vast al, waarom zou ik het anders dromen. Maar dat blijkt dan niet zo te zijn. Of ik pik ergens toevallig iets op; een geluid, een klank van waaruit een melodie kan ontstaan. Het schrijven van een liedje is vooral in het begin iets waar ik eigenlijk geen zin in heb. Het is altijd irritant om van niets iets te maken. Ik probeer iets, leg de gitaar weg, pak hem later weer op, speel wat, hm, dit is niet echt wat, ga weer tv kijken. En zo zit ik echt een tijd te klooien voor het wat wordt. Maar dan gebeurt het: ineens heb ik het. En dan is het vaak ook gelijk af. Dat is mijn sterke kant: ik heb snel een complete melodielijn te pakken. Voor de teksten gebruik ik mijn boekje. Als ik me naar voel schrijf ik mijn emoties of gedachtes op, soms middenin de nacht. Een half jaar later hoef ik dat maar te lezen en ik kan dat gevoel terughalen.

Ik ben een werkpaard, moet continu bezig zijn met het vak, anders word ik down. Wil mijzelf ook voortdurend vernieuwen. Ik zou graag een album helemaal zelf inspelen, dus alle instrumenten. Ik speel al drums, piano, viool, en nu heb ik een harp gekocht. Ik neem geen les, ga gewoon zelf oefenen; ik kan alles spelen, als ik maar train. Maar het heeft geen haast. Dit najaar gaan we op theatertour, met een ander publiek en ander repertoire. En nu ben ik bezig met Nederlandstalig. Ik heb gemerkt dat het enorm aanslaat als ik in het Nederlands ga zingen. Dat mensen echt gaan huilen en zo. En wat er ook zo mooi aan is: ik praat eindelijk zonder te haperen – zo voelt dat een beetje. Ik zing in het Nederlands, en weet dan zeker dat iedereen dat snapt. Terwijl ik normaal gesproken in het Engels zing, wat niet iedereen verstaat; en als ik praat stotter ik.

Dat stotteren was lang een frustratie. Dankzij een praattechniek gaat het redelijk goed, maar als ik moe of gestresst ben lukt het soms niet en dan stotter ik weer. Maar nu zie ik het niet meer als een probleem, sterker nog: ik vind het juist leuk. Want hierdoor weet wel iedereen wie ik ben. Het is mijn handelsmerk. En door mijn televisieoptredens is het nu ook bespreekbaar geworden. Ik krijg veel mails van jongeren die me bedanken. Die jarenlang niet durfden te praten; maar ineens kwam ik op tv, ook jong, ik praat gewoon en maak er zelfs grapjes over. Nu durven ze het zelf ook en begrijpt hun omgeving het veel meer. Dat is natuurlijk heel mooi.

Veel nummers schrijf ik samen met anderen. Met mijn medemuzikanten zit ik hele dagen in een oefenruimte in Enschede. Ook ga ik meerdere keren per jaar naar Amerika, om daar een week nummers te schrijven met Amerikaanse muzikanten. De basis heb ik vaak al en dan zegt zo’n rasmuzikant ‘yeah, sounds great, you only need this’ en dan doet ie het even voor en: yes! Het is er. Ik ga er steeds vaker heen. Ik ben daar met één doel: thuiskomen met vier of vijf liedjes. Het erheen gaan is ook zo cool. Zit ik in het vliegtuig en willen de Nederlanders met me op de foto. Vragen die Amerikanen: ‘Who is she?’ Dan denk ik: wauw, ik ben dus gewoon songwriter en ik ga naar Amerika; wat heb ik toch een gaaf leven. Eindelijk geniet ik echt van mijn succes. Hoogtepunt was afgelopen april, toen ik van 3FM de Schaal van Rigter kreeg. Ik ben niet minder dan andere artiesten, wat ik wel lang gedacht heb. Dit was het ultieme bewijs dat ik erbij hoorde.

En dat allemaal dankzij een reclamespotje voor kaas. Ik zou het eigenlijk alleen inzingen; een andere vrouw zou playbacken. Maar toen ik daar stond, vonden ze dat er prima uitzien. Of ík het niet wilde doen. Mijn kans! Ik heb meteen al mijn tentamens afgezegd. Nog geen moment spijt van gehad. Vlak daarna werd ik gevraagd in De Wereld Draait Door. In die uitzending zie je mij vreselijk stotteren tegen Matthijs van Nieuwkerk. Maar de rest is geschiedenis.”

Miss Montreal treedt 24 augustus op tijdens het Zeeland Nazomerfestival.