ICT-bedrijf uit Apeldoorn straks in Zweedse handen

Het Zweedse defensieconcern Saab plaatst een bod op het ICT-bedrijf HITT. De software van het Nederlandse bedrijf is onmisbaar voor begeleiding van scheep- en luchtvaart.

Zonder de software van HITT zou er geen vliegtuig op luchthaven Schiphol kunnen opstijgen of landen. Foto René Clement

„Weinigen weten het, maar wij hebben tachtig tot negentig procent van Nederland in handen.”

Sjoerd Jansen, directeur van softwarebedrijf HITT, wil maar zeggen: zonder HITT, het Holland Institute of Traffic Technology, zou Nederland nauwelijks functioneren.

Zijn bedrijf levert de software voor de verkeersbegeleiding. Schiphol, vrijwel alle grote kanalen en de Rotterdamse haven werken met zijn producten. Ook buiten Nederland is het bedrijf uit Apeldoorn actief: het levert de software voor de verkeersleiding van de luchthavens van onder andere Ankara en Oslo.

Het bedrijf is nu nog in Nederlandse handen, maar dat duurt niet lang meer. Vorige week bracht het Zweedse defensieconcern Saab (niet te verwarren met het failliete automobielbedrijf Saab) een bod uit op het bedrijf. Dat had Saab begin juni al aangekondigd. Directeur Jansen verwacht dat de deal voor het eind van dit jaar gesloten zal zijn.

Jansen is er blij mee, zegt hij in de verkeerscentrale van Havenbedrijf Rotterdam, gelegen in een bocht van de Nieuwe Waterweg. Op deze plek ontvangt Jansen geregeld nieuwe klanten. „We hebben ook een vestiging in Hongkong, maar klanten uit China bijvoorbeeld zijn soms ook bereid om naar Nederland te komen om te zien wat onze software aankan.”

De verkeerscentrale van Havenbedrijf Rotterdam moet precies weten waar welk schip zich bevindt. Dat is het werk van HITT. Een schip dat de haven binnenvaart, wordt permanent in de gaten gehouden.

Een van de specialisaties van het ICT-bedrijf is VTS: Vessel Traffic Service. Deze software is geïntegreerd in 38 radars langs de Nieuwe Waterweg, weet Reinder Siebrands. De projectleider bij Havenbedrijf Rotterdam kent de haven als zijn broekzak. Op een computerscherm in de verkeerstoren in de Botlek illustreert hij hoe de feedback van deze radars een accuraat livebeeld creëert van alle scheepsverkeer in de haven.

Naast verkeersbegeleiders en radars krijgen schepen ook bezoek van loodsen. Zij klauteren aan boord van containerschepen om ze door sluizen en langs kades te leiden met behulp van hun eigen navigatiesysteem. Siebrands: „Om een schip te begeleiden heb je dus heel wat software nodig. Elk schip heeft een navigatiesysteem, maar het gaat om de nauwkeurigheid. Centimeterwerk.”

De ontwikkeling van het softwarebedrijf is nauw verbonden met die van Nederland. De intensiteit van lucht- en scheepvaart in Nederland vormt een goede voedingsbodem voor het bedrijf. „Wij waren van oorsprong gespecialiseerd in binnenwater, maar we hebben van daar uit kunnen uitbreiden naar luchtvaart”, zegt Jansen. De luchthavens van onder meer Oslo, Moskou en Stockholm hebben in juli nog een bestelling geplaatst.

Een andere uitbreiding is hydrografie. Deze software geeft een 3D-beeld van het onderwaterlandschap en wordt gebruikt door internationaal gerenommeerde baggeraars als Van Oord of Jan De Nul.

Op de vraag waarom bedrijven voor HITT kiezen, wijst Siebrands op het panorama vanuit de controletoren in de Botlekhaven. „De meeste radar- en navigatiesystemen zijn gebouwd voor toepassing op kusten, maar in Rotterdam zie je toch heel wat bochten en een hoop metalen constructies. Die geven allerlei storingen. Kom je als systeemontwikkelaar die te boven dan heb je echt iets dat er staat.” Jansen knikt instemmend. „Technologie voor moeilijke gebieden heeft ons al in een vroeg stadium helpen onderscheiden.”

Het ICT-bedrijf heeft een sterke positie verworven in Nederland en België. Het verzorgt onder meer de radarketens langs de Schelde, het Noordzeekanaal, Den Helder en de Waddeneilanden. Jansen blijft er nuchter onder. Software ontwikkelt snel en de concurrent kan jou zo bijbenen, stelt hij. „We hebben deze markt niet gekregen omdat we een Nederlands bedrijf zijn. We moeten deze markt koesteren. Als een Chinese klant hier een kijkje zou nemen terwijl de concurrentie hier ook zit, dan zou dat zonde zijn.” Het Zweedse defensieconcern Saab is zo’n concurrent.

HITT heeft inmiddels vestigingen en dochterondernemingen in China, Canada, Noorwegen en de VS. Dit voorjaar sleepte het bedrijf nog een contract van vijf miljoen dollar in de wacht waarmee het VTS-systemen mag leveren aan de havenautoriteiten van Chittagong in Bangladesh. Jansen: „Op het gebied van VTS zijn wij een van de belangrijkste spelers. Wereldwijd hebben wij 25 procent van de markt in handen.”

Het bedrijf uit Apeldoorn telt 188 werknemers, vooral specialisten die software ontwikkelen. Best weinig voor een bedrijf dat zich op de internationale markt begeeft, maar het bedrijf mikt op flexibiliteit. Hardware zoals radars koopt het bedrijf in. De software is perfect te configureren en daardoor hoeft het bedrijf niet te programmeren naar de wensen van de klant. „Dat maakt het mogelijk om wereldwijd je product te verspreiden”, zegt Jansen. „Het product kan ter plaatste aan de eisen van elke klant worden aangepast en wordt continue geüpdatet, wat ons concurrentieel houdt.”

Saabs overnamebod werd positief onthaald bij de stakeholders van het softwarebedrijf, waaronder HITT Holding en vier andere grootaandeelhouders. Jansen: „We zijn nog voorzichtig, want Saab is nog een concurrent, maar onze stakeholders en klanten zien wel een toekomst in een groot, gerenommeerd bedrijf .”

Heeft een goed functionerend bedrijf als HITT Saab wel nodig? Jansen: „Wij zijn een nichespeler die de wereld moet veroveren. Dat kan door dochterondernemingen in het buitenland op te zetten, maar belangrijke is dat er ook een bedrijf achter je staat dat financieel heel sterk is.” Jansen maakt zich sterk dat de mogelijke overname beide bedrijven zal versterken. „Defensiebudgetten lopen terug”, aldus Jansen. „Saab ziet daarom in de uitbreiding van hun civiele afdeling een mooi alternatief. Het weet ook wel waarvoor het kiest: complete softwarepakketten voor civiele doeleinden met meer mogelijkheden en meer referenties dan Saab nu heeft.”

Na de overname verdwijnt HITT van de beurs in Amsterdam. Jansen is er niet rouwig om. „In China maakte beursnotering wel de nodige indruk. Het was ook een teken van transparantie, want je moet dan al je papieren op orde hebben. Maar voor een klein bedrijf vergt het veel energie voor weinig return.”